John Moore’s huilende meisje aan de grens is de World Press Photo 2019

Het was al de foto van het jaar, nu is het ook officieel: Crying girl on the border van de Amerikaanse fotograaf John Moore is de World Press Photo 2019 geworden en won ook in de categorie nieuwsfoto’s. Het beeld sprong eruit tussen de zes genomineerde foto’s voor de hoofdprijs, die de organisatie op 20 februari bekendmaakte. En dat kwam niet alleen door het rode jasje.

John Moore (VS, Getty Images), winnaar World Press Photo of the Year 2019.

Yanela Sanchez, een peuter uit Honduras, huilt terwijl zij en haar moeder in bewaring worden genomen door de Amerikaanse grenspolitie in McAllen, Texas, in juni. De moeder en dochter behoorden vorig jaar tot de 'migrantenkaravaan' die via Mexico naar de Verenigde Staten trok om het geweld in Midden-Amerika te ontvluchten.

Dat jasje was van de peuter Yanela uit Honduras, die op een maanloze nacht op 12 juni 2018 huilend werd gefotografeerd, terwijl haar moeder Sandra Sanchez wordt gefouilleerd en gearresteerd. John Moore volgde al jarenlang, ver voor Trump en ‘Build the wall!’ het leven langs de Mexicaans-Amerikaanse grens. Die nacht was hij op pad met de Amerikaanse grenspolitie, bijzonder alert, omdat een nacht zonder maanlicht door de smokkelaars werd gebruikt om mensen de grensrivier over te laten steken.

Whitney C. Johnson, juryvoorzitter, noemt de foto ‘verrassend, uniek, relevant en memorabel’. Ze wijst erop dat de foto bij nadere beschouwing opvallende en veelzeggende details bevat, zoals het feit dat de schoenveters van het meisje en haar moeder zijn verwijderd en de agent van de Border Patrol zijn werk doet met latex handschoenen aan.

Een variant van deze foto – een fractie eerder of later genomen – ging een eigen leven leiden. Op die foto keek Yanela huilend omhoog, een beeld dat door Time Magazine werd gebruikt om een fotocollage te maken met Trump onder de kop ‘Welcome to America’. Zo werd Yanela, zonder dat ze er ook maar enig besef van kon hebben het postermeisje van de felle debatten rond het Amerikaanse immigratiebeleid.

Pieter Ten Hoopen (NL/ZWE - Agence Vu/Civilian Act), winnaar World Press Photo Story of the Year

In oktober en november vorig jaar trokken duizenden migranten uit Centraal-Amerika in een 'karavaan' lopend naar de Amerikaanse grens. De vluchtelingen - uit Honduras, Nicaragua, El Salvador en Guatemala - verlieten hun thuisland veelal om aan geweld en politieke repressie te ontsnappen. Anderen gingen op zoek naar betere economische omstandigheden. Onder de naar schatting 7000 migranten, bevonden zich volgens de Verenigde Naties zo'n 2300 kinderen.

Pieter Ten Hoopen

Het lot van immigranten, al dan niet legaal, was ook het onderwerp van de belangrijke tweede prijs van de organisatie. De World Press Photo Story van het jaar ging naar de serie The Migrant Caravan van de Nederlandse fotograaf Pieter Ten Hoopen. De fotograaf, gevestigd in Zweden, volgde eind vorig jaar een grote migrantenkaravaan naar het noorden (rond de 7.000 mensen, met daarbij 2.300 kinderen), die zijn oorsprong had in Honduras. Een van de juryleden noemde de winnende serie een verhaal over hoop en waardigheid.

De vlucht naar een beter leven mag misschien een sprankje hoop bevatten, de selectie van World Press Photo dit jaar bevat genoeg beelden van miserabele plekken van waaruit die karavanen van vluchtende mensen vertrekken, van de oorlog in Jemen, naar de crisis in Venezuela, van de drugsoorlog in de Filipijnen naar de burgeroorlog in Syrië.

Wat een zegen zijn dan de fantastische foto’s van de Nederlandse natuurfotograaf Jasper Doest over flamingo Bob die op Curaçao wordt gebruikt om voorlichting te geven op scholen. Dost kreeg de tweede prijs in de ‘Nature -Singles‘-categorie en de tweede prijs in de categorie ‘Nature-Series‘. Zijn foto Meet Bob, waarin een schoolklas flamingo Bob aanstaart, is een instant klassieker. Over hoop gesproken.

Eerste prijs in de categorie Actueel - enkel

Voor haar project Over the Rainbow legde de fotografe Diana Markosian (Rusland/VS - Magnum) moderne interpretaties vast van de quinceañera, waarop meisjes met een uitbundig feest hun 15e verjaardag vieren. Hier rijdt Pura rond in haar buurt in Havana, terwijl feestvierders toestromen.

Eerste prijs in de categorie Actueel - serie

Olivia Harris (Verenigd Koninkrijk) bracht de hevige politieke strijd in beeld rondom het versoepelen van de strenge anti-abortuswetgeving in Ierland.

Eerste prijs in de categorie Milieu - enkel

Brent Stirton (Zuid-Afrika - Getty) fotografeerde de Akashinga, een geheel vrouwelijke anti-stroperseenheid in Zimbabwe, waar een levendige handel in illegaal ivoor en neushoornhoorn bestaat.

Eerste prijs in de categorie Milieu - serie

Marco Gualazzini (Italië - Contrasto) maakte deze serie over de humanitaire crisis rondom het Tsjaadmeer, dat snel opdroogt. Een voedsel- en watertekort is het gevolg. Zo'n 2,5 miljoen mensen zijn mede daardoor ontheemd.

Eerste prijs in de categorie Nieuws algemeen - enkel

Chris McGrath (Australië - Getty) maakte deze foto van een man die probeert de pers tegen te houden voor het Saoedische consulaat in Istanbul, Turkije, waar de Saoedische journalist Jamal Khashoggi verdween.

Eerste prijs in de categorie Nieuws algemeen - serie

Lorenzo Tugnoli (Italië - Contrasto/Washington Post) fotografeerde de humanitaire crisis in Jemen, waar een burgeroorlog woedt.

Eerste prijs in de Categorie Natuur - enkel

Bence Máté (Hongarije). In Roemenië worden kikkerpoten geoogst voor de handel, die iedere lente weer opleeft.

Eerste prijs in de categorie Lange termijn

Sarah Blesener (VS) bezocht voor haar serie 'Beckon us from home' jeugdclubs en -kampen in zowel Amerika als Rusland en legde daar vast hoe jongeren liefde voor het vaderland wordt bijgebracht.

Eerste prijs in de categorie Natuur - serie

Brent Stirton (Zuid-Afrika) - Getty Images voor National Geographic. De valkerij, het trainen en onderhouden van valken, is wereldwijd aan een comeback bezig. Vooral de Arabische wereld speelt daar een grote rol in.

Eerste prijs in de categorie Portretten - enkel

Finbarr O’Reilly (Canada/Verenigd Koninkrijk). Diarra Ndiaye, Ndeye Fatou Mbaye en Mariza Sakho staan model in ontwerpen van Adama Paris, in de wijk Medina in Dakar, hoofdstad van Senegal. De stad is hard op weg het modecentrum van het Afrikaanse continent te worden.

Eerste prijs in de categorie Portretten - serie

Bénédicte Kurzen (Frankrijk) en Sanne De Wilde (België), NOOR fotografeerden tweelingen in Nigeria, ooit een beladen onderwerp omdat tweelingen ongeluk zouden brengen. Tegenwoordig worden ze juist gezien als brengers van geluk.

Eerste prijs in de categorie Sport - enkel

John T. Pedersen (Noorwegen). Bokser Moreen Ajambo (30) traint bij de Rhino boksclub in Katanga, Oeganda. In deze sloppenwijk, bevolking 20 duizend, is boksen een belangrijke bron van afleiding.

Eerste prijs in de categorie Sport - serie

Forough Alaei (Iran). Het is vrouwen in Iran verboden voetbalwedstrijden bij te wonen. Een gedeeltelijke opheffing van het verbod werd vorig jaar al snel weer ingetrokken. Op deze fotoserie is een wedstrijd in de Asian Football Confederation Cup te zien op 10 november 2018. De aanwezige FIFA-president Gianni Infantino had speciaal verzocht dat vrouwen voor deze gelegenheid toegang werd verleend tot het stadion.

De expositie van World Press Photo is van 13 april tot en met 7 juli te bezichtigen in de Nieuwe Kerk in Amsterdam.