Een vrolijk beeld, een grimmig verhaal

In Irak laait de machtsstrijd op tussen soennieten en sjiieten nu IS is verslagen. De Franse fotograaf Véronique de Viguerie probeert die, hoe abstract het onderwerp ook is, vast te leggen.

‘Ik wil de problemen laten zien, maar ook het licht’, zegt de Franse fotograaf Véronique de Viguerie. Tijdens meerdere bezoeken aan Irak richtte ze zich op een loodzwaar onderwerp: de machtsstrijd tussen soennieten en sjiieten, die oplaait nu IS is verslagen. ‘Dat wordt het nieuwe probleem van Irak.’ Maar hoe fotografeer je zoiets abstracts als een sektarische strijd?

De Viguerie richt haar camera op een vrouw onder een prieel vol gekleurde rozen. Roze flessen overal. Het lijkt een feestelijk plaatje. Maar de foto is gemaakt in Najaf, een sjiitische stad waar gesneuvelde militairen worden begraven. De afgelopen jaren is de toch al gigantische begraafplaats rond Najaf verder uitgedijd door de strijd tegen het soennitische IS. De vrouw in het prieel verkoopt rozenwater. ‘Om op de graven te sprenkelen.’

Een vrouw verkoopt rozenwater om op de graven te sprenkelen van de begraafplaats in de sjiitische stad Najaf.

  • Een gesluierd meisje versiert een ijsje.

  • De drie broertjes zijn agressief tegen hun moeder sinds ze in IS-gebied hebben gezeten.

Familie fotografeert het huwelijk van een christelijk stel dat elkaar kent uit het vluchtelingenkamp.

Zo gaat het vaker bij De Viguerie: het schijnbaar vrolijke beeld vertelt een grimmig verhaal. De figuur die, gehuld in een allesbedekkende boerka, een ijsje schept? ‘Ze is een meisje van hooguit 7 jaar. Ik dacht dat sjiieten minder conservatief zouden zijn dan soennieten, maar dat bleek niet waar.’ De vrouw in de roze jurk die de was ophangt? Zit in een kamp voor familie van IS-strijders, bewaakt door sjiitische militiesoldaten. De drie jongens die guitig in de camera kijken? Gevlucht uit IS-gebied, onhandelbaar tegen hun moeder. ‘Ze hebben gezien hoe IS met vrouwen omging.’

Gelukkig zijn er ook ongecompliceerd vrolijke foto’s, van bruidsparen op hun trouwdag. Een christelijk stel, zij al 38, oud in Irak om te trouwen. ‘Ze hebben elkaar in het vluchtelingenkamp ontmoet.’ En een jong paartje uit Mosul. Hij woonde op de al langer bevrijde oostoever, zij wist vanaf de op dat moment nog bezette westoever naar hem te vluchten. ‘Ze hadden door de oorlog lang geen contact meer gehad en dachten dat ze elkaar voorgoed kwijt waren.’

Weduwes en kinderen van IS-strijders in een 'strafkamp' in Tikrit. 

  • Soldaten wassen zich in het verwoeste oude centrum van Mosul.

  • Vrouwen doen de was in een strafkamp, waar ze opgesloten zitten omdat zij of hun familieleden voor IS hebben gestreden.

Een jong bruidspaar in Mosul. Door de oorlog hadden ze lang geen contact meer gehad.