De continue metamorfose van de schoonmaakster

Liep er nou weer een tweelingzus van Asty binnen? Hoe vaak kan iemand van gedaante veranderen? Fotograaf Paul Breuker heeft er vooralsnog een eindeloze fotoreeks aan.

In de anderhalf jaar dat Asty Mwaka schoonmaakt bij fotograaf Paul Breuker (59) heeft hij haar niet één keer op eenzelfde uitdossing kunnen betrappen. Hij legde haar vele gezichten vast.
Het is altijd weer spannend als zijn schoonmaakster komt. Heeft ze vandaag korte krullen of lange steile lokken? Een bril op misschien? Paul Breuker kan het niet laten, als ze zijn kantoor binnenstapt, moet hij gewoon even kijken. En zij zelf ook. Hij ziet hoe ze soms onder het poetsen even pauzeert bij de grote spiegel om een blik op zichzelf te werpen.

In het begin was het wel verwarrend. Toen dacht Breuker dat Mwaka een onuitputtelijk reservoir aan tweelingzussen had. Maar al snel werd hem duidelijk: zijn schoonmaakster is een wandelend kunstobject.
Gek genoeg, heeft hij haar nooit gevraagd naar het waarom van al die uitdossingen. Simpelweg omdat ze het zo vanzelfsprekend doet voorkomen dat het bijna achteloos lijkt. ‘Ik denk eigenlijk niet dat er een diepere bedoeling achter zit’, zegt hij. ‘Behalve dat ze het heel leuk vindt.’


Hij vroeg haar wel om te poseren voor zijn camera. Eens in de twee weken, na het schoonmaken, gaat ze voor zijn lens staan. Hij geeft haar geen aanwijzingen, laat haar gewoon haar gang gaan. En dan valt op dat achter die vele gezichten steeds dezelfde uitdrukking schuilgaat. Een zekere triestheid die scherp contrasteert met haar fleurige kleding. ‘Dan voel je dat er andere dingen spelen of hebben gespeeld’, zegt Breuker.


Zou het wat te maken hebben met haar vlucht van Congo naar Nederland? Ze wil hem er wel over vertellen, beloofde ze eerder. Dan kan hij haar misschien ook eens vragen naar het verhaal achter die outfits.