Bende of cultuur?

Met zijn portretten van leden van de beruchte Mongrel Mob uit Nieuw-Zeeland zou hij het bendeleven verheerlijken. Daar denkt fotograaf Jono Rotman zelf heel anders over.

  • Bung Eye Notorious / Te Poho o Rawiri / MMVIII 

  • Big Block Rogue / President / Tauranga / MMXII

Leden van een criminele bende met getatoeëerde hakenkruisen op hun gezicht of met een SS-helm op, moet je die wel mooi fotograferen en in een galerie ophangen?

Toen fotograaf Jono Rotman zijn portretten van de Nieuw-Zeelandse bende The Mongrel Mob in 2015 in Wellington tentoonstelde, kreeg hij veel kritiek. De portretten zouden ‘culturele pornografie’ zijn en het bendeleven verheerlijken. Wat niet hielp is dat een van de geportretteerden net veroordeeld was voor de moord op een inwoner van Wellington.

Aaron Rogue Sieg / MMIX

Rotman verweerde zich. ‘Betreft het verheerlijken omdat het goede foto’s zijn? Moeten deze kerels dan alleen worden getoond in slechte foto’s of op politiefoto’s?’

De 45-jarige fotograaf keert in zijn werk vaker terug naar de ‘donkere en ongemakkelijke’ kant van Nieuw-Zeeland. Een land dat toch vooral bekendstaat om zijn vele backpackers, schapen en als decor van de film Lord of the Rings.

  • Greco Notorious / RIP / South Island / Tapairu / MMVIII 

  • Denimz Rogue / Porirua / MMIX

  • Denimz Rogue Patch / Porirua / MMXVII

Het is geen toeval dat de meeste MM-leden Maori zijn. De oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland (nu zo’n 15 procent van de bevolking) worden geplaagd door armoede, analfabetisme, werkloosheid en een gewelddadige bendecultuur.

Voor Maori-jongeren die vaak opgroeien in achtergestelde en moeilijke milieus biedt de bende een nieuw thuis met verbroedering en respect. De getatoeëerde ‘iconografie’ op hun lichamen een swastika, een Engelse bulldog, het bendelogo vormt voor hen een schild, schreef een criticus van het British Journal of Photography. ‘Een antwoord op een gevoel van misbruik (door staatsinstellingen en door de Britse kolonisators) en een wens de samenleving te beledigen met een fuck-youhouding.’

  • Chu Dog Hawkes Bay / Captain / Heretaunga / MMXVII 

  • Notorious Son Dog / Captain / Waipawa / MMXIV 

Denimz Rogue Collage / Porirua / MMXIV

Door de bendeleden in zijn mooi belichte kleurenfoto’s te vangen probeert Rotman de kijker voorbij de tatoeages te laten kijken. ‘Ik hoop dat bezoekers gedwongen worden elke man als een persoon te zien en zich af te vragen wat de krachten zijn die deze persoon hebben gemaakt tot wie hij is’, aldus Rotman op de website van de galerie in Wellington.

En inderdaad, als het schokeffect van het zien van de misschien-zijn-het-wel-moordenaars is geweken, krijgen de beelden eerder iets tragisch dan heroïsch. Zeker bij de bendeleden die het rode SS-helmpje dragen.

  • King Willy New Zealand / President / RIP / Manurewa / MMXIV

  • Breeze Notorious / Parihaka / MMVIII 

Bijzonder ook is die ene foto waarop juist geen tatoeages te zien zijn, maar een bendelid dat met zijn rug naar de camera staat. Op elke arm heeft hij een jong kind, in een T-shirt van de Mongrel Mob gestoken, dat over zijn schouder in de verte tuurt. Alsof het een statement is: zie hier de toekomst, als ‘de krachten’ hun werk blijven doen.

  • Zap/Zatorious Far South / Opape / MMVIII

  • Sean Wellington / RIP / Joe Rogue and Sontorious / Farmer Crescent / MMIX

Het boek 'Mongrelism'

'Mongrelism'
Door Jono Rottman

Co-published by Here Press
ISBN: 978–0–9935853–8–8

http://www.herepress.org/publications/mongrelism/