De meest gestelde lezersvragen over de Europese verkiezingen

1 Waarover gaan we stemmen? 2 Hoe relevant zijn deze verkiezingen? 3 Is het Europees Parlement een ‘feestcommissie op zoek naar een feest’, zoals premier Rutte in het verleden beweerde? 4 Welke belangrijke zaken heeft het Europees Parlement afgelopen jaren bereikt? 5 Stemmen europarlementariërs anders dan hun nationale collega’s? 6 Waarom stemmen we op nationale en niet op Europese partijen? 7 Mogen inwoners uit de overzeese gebieden ook stemmen voor de Europese verkiezingen? 8 Waar stem je als je in een ander land woont? 9 Hoeveel kost het Europees Parlement? 10 Wat zijn de grote thema’s bij de verkiezingen? 11 Hoe groot is de kans dat buitenlandse mogendheden de Europese verkiezingscampagne zullen beïnvloeden? 12 Wat zeggen de peilingen?

Waarom stemmen we op nationale en niet op Europese partijen?

Europese verkiezingen is feitelijk het verkeerde woord, het gaat om nationale verkiezingen voor het Europees Parlement. De Nederlandse kiezer kan alleen op Nederlandse partijen stemmen, de Duitser op Duitse, etc. Voorstellen om Europese kieslijsten op te stellen, zijn afgewezen door zowel de lidstaten als een meerderheid van het Europees Parlement. Deze plannen werden een tikje té Europees bevonden, bovendien kleefden er praktische bezwaren aan. De meeste nationale partijen in het Europees Parlement zijn wel aangesloten bij Europese fracties. 

Zo zit het CDA bij de Europese Volkspartij (EVP), momenteel de grootste fractie in het parlement. De PvdA is onderdeel van de sociaaldemocratische S&D-fractie, VVD en D66 behoren tot de liberale ALDE, GroenLinks zit bij de Groenen, de PVV bij het Europa van Naties en Vrijheid. Die clustering van nationale partijen en Europese fracties leidt soms tot spanningen, zoals binnen de EVP, waar de rechts-nationalistische Fideszpartij van de Hongaarse premier Orbán de noordelijke christen-democraten regelmatig het schaamrood op de kaken jaagt. Ook stemmen parlementariërs van verschillende landen binnen één Europese fractie regelmatig verdeeld, soms nemen zelfs parlementariërs van dezelfde nationaliteit binnen één fractie andere standpunten in, zoals die van VVD en D66 in de liberale fractie.