Kabinet houdt de voedselindustrie opnieuw de hand boven het hoofd

Door:  Bart van Opzeeland  

Foto's: Guus Dubbelman  

We zijn verslaafd aan zwaar bewerkt voedsel, en daar lijden boeren, consumenten, dieren en het milieu onder. Landbouwminister Schouten neemt in haar nieuwe landbouwvisie niet de juiste maatregelen om dit aan te pakken, schrijft Bart van Opzeeland van Milieudefensie.

Afgelopen zaterdag presenteerde minister Schouten haar langverwachte visie op de Nederlandse landbouw. In deze visie roept de minister op tot ‘kringlooplandbouw’, een duurzame vorm van landbouw met minimale vervuiling. Boeren moeten volgens de minister op een andere manier werken en consumenten op een andere manier consumeren.

Het zijn mooie woorden van de minister, maar daar blijft het helaas bij. Wie de plannen goed doorleest ziet dat de voedingsindustrie en de supermarkten de dans ontspringen terwijl juist deze bedrijven ons verslaafd maken aan milieuvervuilend junkfood.

Boeren, consumenten, dieren en het milieu lijden onder deze verslaving naar zwaar bewerkt voedsel. De grote vraag naar goedkope ingrediënten zoals suiker, palmolie en dierlijke producten zorgt voor een gebrek aan biodiversiteit en een wereldmarkt waarop boeren vooral op prijs en kwantiteit concurreren. De enige manier om dat vol te houden is heel intensief het land bewerken, met veel pesticiden en kunstmest. Dieren zitten met tienduizenden in een stal op elkaar gepakt.

Het systeem moet zo snel mogelijk op de schop

Naast het milieu en dierenwelzijn staat ook de volksgezondheid onder druk. Burgers betalen met hun gezondheid voor goedkoop, onontkoombaar en zwaar bewerkt, ongezond eten. Elke week komen er in Nederland meer dan duizend patiënten met suikerziekte bij, stoppen ongeveer 50 boeren met hun bedrijf en worden allerlei diersoorten zoals de bij en de grutto met uitsterven bedreigd. Banken financieren deze race naar de afgrond al jaren en onze overheid steunt het actief in de vorm van landbouwsubsidies en belastingvoordelen. De afschaffing van de dividendbelasting is daar een goed voorbeeld van, een voedselreus als Unilever plukt daar immers de vruchten van.

Om onze planeet leefbaar te houden, boeren een toekomst te bieden en de maatschappij te behoeden voor een obesitasepidemie moet dit systeem zo snel mogelijk op de schop.

De nieuwe visie van de minister brengt geen verandering. Ze laat na bedrijven aan te pakken die de afgelopen decennia miljardenwinsten hebben gemaakt over de rug van boer, consument en milieu. Ze vertrouwt ‘op de kracht van de samenleving om de omslag naar kringlooplandbouw te maken.’ Oftewel, de gewone burger en de hardwerkende boer krijgen de rekening gepresenteerd terwijl de industrie wordt ontzien. Niets nieuws onder de zon dus. Dit kabinet verhoogde immers al eerder de btw op onbewerkte groente en fruit en zet in haar preventie-akkoord nota bene bedoeld om de gezondheid van burgers te stimuleren, in op het stimuleren van zwaar bewerkte light-producten.

Afkicken

We komen alleen van onze verslaving af als de overheid een effectief prijzenbeleid invoert dat gezonde en milieuvriendelijke keuzes goedkoper maakt, zwaar bewerkt junkfood ontmoedigt en boeren een goede prijs garandeert. Zo bevrijden we boeren uit een systeem van uitputting en overproductie en wordt het burgers makkelijker gemaakt gezond te kiezen om gezond te blijven of te worden.

Minister Schouten draai de geldkraan voor zwaarbewerkt voedsel dicht en verlaag de belasting op gezond en duurzaam eten zoals verse groente en fruit in plaats van deze te verhogen. Zo komen we van onze verslaving af en krijgen boeren en consumenten weer zicht op een gezonde, gelukkige en duurzame toekomst.

Bart van Opzeeland, campagneleider duurzaam voedsel bij Milieudefensie.