Laden...

Islamitische Staat (IS) strekt zijn bloederige handen uit naar de rest van de wereld. Recent waren er schiet- en steekpartijen in Orlando en nabij Parijs en ook de aanslag op het vliegveld van Istanboel wordt aan de terroristische beweging toegeschreven. Het aantal aanslagen neemt de laatste jaren toe, er vallen meer doden en er worden meer landen getroffen. Europa is daarbij overigens zeker niet het gevaarlijkst.

anslagen door Islamitische Staat sinds het uitroepen van het kalifaat

Met de aanslagen in Parijs en Brussel liet IS zien dat het ook in staat is om een grootschalige terreurdaad uit te voeren op het Europese continent. Eerder wist IS ook al een Russisch passagiersvliegtuig boven de Sinaï op te blazen en recent claimde IS diverse dodelijke schiet- en steekpartijen van individuen op verschillende continenten. IS, dat in juni 2014 het 'kalifaat' uitriep in Syrië en Irak, is daar in de verdediging gedrongen. Maar het heeft de afgelopen jaren honderden aanslagen gepleegd met in totaal duizenden slachtoffers en zijn oorspronkelijke 'werkgebied' uitgebreid. Landen waar plaatselijke terreurgroepen zich trouw verklaren aan IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi worden gezien als 'provincies', de grijze gebieden op de kaart.

Scroll verder om de animatie te starten. Tekst gaat verder onder de kaart.

Vermoedelijke IS-aanslagen met minstens één dode sinds het uitroepen van het kalifaat,
binnen de 'IS-provincies' (rood) en daarbuiten (blauw)

odelijke slachtoffers van terrorisme, 2000-2014

In 2014 vielen er wereldwijd ruim negen keer zoveel dodelijke slachtoffers als gevolg van terrorisme als aan het begin van deze eeuw: 3357 om 32.715. Dat blijkt uit de Global Terrorism Index 2015 van het Institute for Economics and Peace, uit New York. Dit rapport definieert terrorisme als 'het dreigen met en/of het inzetten van geweld door een niet-statelijke actor, om een politiek, sociaal, economisch of religieus doel te bereiken door angst, dwang of intimidatie'. Dat betekent bijvoorbeeld dat geweld door de regeringstroepen van Assad, hoe ernstig ook, niet meetelt in de statistieken.

Slechts vijf landen, Afghanistan, Pakistan, Irak, Syrië en Nigeria, namen samen bijna 80 procent van de slachtoffers voor hun rekening. Tegelijk werden vorig jaar meer landen dan ooit getroffen door een dodelijke aanslag: 67.

Na de Amerikaanse inval in Afghanistan, dat weigerde om Osama Bin Laden uit te leveren, daalde het aantal slachtoffers van terrorisme tijdelijk, om na de inval in Irak in 2003 scherp te stijgen. Toen George Bush daar in 2007 extra troepen inzette ('the surge'), daalde het aantal slachtoffers weer. Maar vooral sinds in 2011 de burgeroorlog uitbrak in Syrië, neemt het aantal doden razendsnel toe. De kans is groot dat deze trend zich dit jaar voortzet. Sinds januari zorgde IS alleen al buiten Syrië en Irak voor zo'n duizend doden.

erreurdoden per regio, 2014

Europa, dat in 2014 31 terreurdoden te betreuren had (exclusief de aanslag op de MH17), is bij lange na niet de zwaarst getroffen regio. Als we Nine Eleven niet meerekenen, kwam deze eeuw nog niet 1 procent van de slachtoffers uit het Westen. Ook in 2014 vielen de meeste slachtoffers in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, zeg maar de Arabische wereld.

Afrika beneden de Sahara staat op de tweede plaats, vooral door de gewelddadigheid van Boko Haram en de Fulani-militanten (zie hieronder). Zuid-Azië met India, Pakistan en Afghanistan is de weinig verrassende nummer drie. De Verenigde Staten en Canada waren nog net ietsje veiliger dan Europa, en het veiligst ben je in Centraal-Amerika, althans voorzover het gaat om terrorisme. Deze regio telt enkele van de gevaarlijkste steden ter wereld, vooral door geweld tussen drugsbendes.

antal slachtoffers per terreurgroep, 2010-2014

Boko Haram, uit het noorden van Nigeria, streefde in 2014 IS voorbij als meest gewelddadige organisatie, met 6586 om 6289 dodelijke slachtoffers. Als op het slagveld gedode tegenstanders worden meegerekend, 'wint' IS overigens wel. Overigens beschouwt Boko Haram zichzelf sinds maart van dit jaar als een provincie van IS. Twee andere groepen die veel slachtoffers maken: de Taliban (Pakistan en Afghanistan) en Al-Shabaab (Somalië). Op nummer vijf de jihadistische Fulani-militanten, die opereren in het midden van Nigeria en de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Islamitisch geïnspireerde terreur eist wereldwijd de meeste slachtoffers. In Zuid-Amerika is de marxistische FARC een beruchte groepering. En er zijn afscheidingsbewegingen als het Corsicaanse FLNC, dat veel aanslagen in Frankrijk pleegde, met voornamelijk materiële schade. Extreemrechts terrorisme komt relatief vaak van 'lone wolves', zoals Anders Breivik, die 77 Noorse jongeren doodschoot in 2011.