Foto Alfred Stieglitz

Wim Pijbes krijgt eindelijk ‘Nachtwacht van de fotografie’ in handen

‘The Steerage’ (1907). Foto Alfred Stieglitz

Hij aasde er al langer op, maar Wim Pijbes heeft ’m nu echt in handen: een originele afdruk van The Steerage, in 1907 gemaakt door de Amerikaanse fotograaf Alfred Stieglitz (1864-1946). De oud-directeur van het Rijksmuseum kocht de wereldberoemde foto voor het ‘landverhuizersmuseum’, dat in 2023 in Rotterdam wordt geopend.

‘Dit is voor mij de Nachtwacht van de fotografie’, zegt Pijbes, directeur van de Stichting Droom en Daad, de filantropische organisatie van de schatrijke familie Van der Vorm, ooit de uitbaters van de Holland-Amerika Lijn. Pijbes betaalde 21.500 euro voor de foto.

‘Het is bij mijn weten de enige foto met een eigen volwaardige Wikipedia-pagina’, zegt Pijbes. ‘The Steerage wordt een van de beelddragers in de Fenixloods.’ In die loods op het Rotterdamse schiereiland Katendrecht komt een permanente expositie over de landverhuizers van toen en de migranten van nu. Vanuit Rotterdam zijn naar schatting 3 miljoen mensen naar Amerika vertrokken.

Stiegliz benadrukte zelf vooral de compositie en de vormen van The Steerage (‘Het tussendek’): de jongeman op het bovendek met de ronde strooien hoed, de witte ophaalbrug met gebogen kettingen, de witte bretels op de rug van een man op het lage dek, de ronde mast die een driehoek vormt met de dwarsbalk en de loopbrug. ‘Ik zag vormen die met elkaar verwant waren’, zei de fotograaf er in 1942 over. ‘Ik zag een afbeelding van vormen en daarin zag ik mijn levensgevoel besloten liggen.’

Stieglitz’ werk staat al langer bij Pijbes op het netvlies. De Kunsthal in Rotterdam toonde in 2000, toen hij er directeur was, 110 zeldzame foto’s van de Amerikaan. Ze waren afkomstig van het archief van diens weduwe, de schilder Georgia O’ Keeffe. Naar verluidt was het destijds de duurste fototentoonstelling aller tijden. De Kunsthal toonde dromerige beelden van New York en Katwijkse vissersvrouwen en bomschuiten op het strand van Scheveningen. Er was ook een afdruk van The Steerage te zien.

LEES VERDER

Wim Pijbes mag met miljoenen van een schatrijke familie strooien in cultureel Rotterdam: ‘We kunnen doen wat we willen’. De voormalig directeur van het Rijksmuseum begint het ene na het andere cultuurproject met het geld van een mecenas om wie een waas van mysterie hangt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.