Trots op je vaderland? Zet je kinderen met een grote vlag op een ansichtkaart

Het is dat ze gedateerd zijn, maar de ansichtkaarten met patriottische aanmoedigingen uit de collectie van kunstenaar Tammo Schuringa zouden een bijdrage kunnen zijn van CDA-leider Sybrand Buma aan het regeerakkoord van het nieuwe kabinet.

Stel, uw smartphone bliept en er rolt een appje binnen van het hoofd van de school van uw kind: 'Beste ouder, op initiatief van het kabinet-Rutte III komen er morgen overheidsfotografen naar onze school. Ze zullen uw kind vastleggen met grote Nederlandse vlaggen. Mogelijk zullen die vlaggen zelfs forser uitvallen dan uw kind. De mooiste foto's zullen in het kader van het kabinetsstreven naar een herkenbaar Nederland worden uitgebracht als ansichtkaarten.

'Om die reden zullen de kaarten worden gelardeerd met citaten uit het Wilhelmus. U kunt daarbij denken aan 'Den vaderland getrouwe blijf ik tot in den dood' of 'Lijf ende goed tezamen, heb ik u niet verschoond'. Mocht u ons volkslied onvoldoende beheersen, dan kunt u een verzoek indienen bij uw kind de tekst 'Hup, Holland, hup' te plaatsen. Kleed uw kind morgen passend aan. Sweaters met Engelse teksten zijn niet toegestaan.

Wat denkt u? Zijn ze nou helemaal betoeterd! Of juist: Mooi zo, voor dit soort initiatieven heb ik op Sybrand Buma gestemd.

In de geest van het nieuwe regeerakkoord zouden dergelijke ansichtkaarten zeker zijn. In de geest van Buma streven coalitiepartijen daarin naar 'een herkenbaar Nederland'. Daarin horen 'onze taal, onze vlag, ons volkslied, onze herdenkingen en onze grondwet geen symbolische relikwieën' te zijn uit het verleden. We moeten duidelijker etaleren dat het gaat om 'tekenen van trots, vrijheden, rechten en plichten die horen bij Nederland, het Nederlanderschap en onze democratische rechtsstaat'.

Hoe uit je trots op Nederland en het Nederlanderschap beter dan met een kaart waarop je kind poseert met onze vlag? Typisch voor de 21ste eeuw is dat over vlag, volkslied en andere tekenen van trots passages in een regeerakkoord moeten worden opgenomen. In de vroege 20ste eeuw spraken zulke zaken allemaal vanzelf. Hoeveel moois patriottisme en nationalisme ('het fanatiekere broertje van vaderlandsliefde', leert ons een kinderencyclopedie) Europa hebben gebracht, is onderwerp van discussie - bijzondere ansichtkaarten hebben ze zeker opgegeleverd.

Op deze fraaie kaarten uit de collectie van kunstenaar Tammo Schuringa zien we hoe kinderen ten tijde van de Eerste Wereldoorlog met Franse, Belgische en Italiaanse driekleuren en patriottische aanmoedigingen het moreel van hun naties hoog hielden. Aux armes, citoyens! ('te wapen, burgers!') uit de Marseillaise is op sommige kaarten niet van één maar van twee uitroeptekens voorzien.


Moeders en leerkrachten gingen soms mee op de foto. Mogelijk was dat om de vaderlandsliefde van de kleinste kinderen in goede banen te leiden.

(Tekst: Olaf Tempelman)

FOTOSERIE 16