Onvergetelijke close-ups van uitgeputte militairen

Oorlogsfotograaf David Douglas Duncan (1916-2018) was met zijn camera aan het front van drie 20ste-eeuwse oorlogen.

Hij werd geboren halverwege de Eerste Wereldoorlog (in Kansas City) en overleed vorige week donderdag op 102-jarige leeftijd in Grasse, Frankrijk, meer dan een eeuw oorlogen en vriendschappen verder. David Douglas Duncan was een van de belangrijkste Amerikaanse oorlogsfotografen van de vorige eeuw, wiens werkend leven drie grote conflicten besloeg.

Na de aanval op Pearl Harbor sloot hij zich aan bij de mariniers, waar hij als fotograaf aan het front van de Tweede Wereldoorlog werkte. Eenmaal moest hij als fotograaf de wapens zelf opnemen, bij gevechten op Bougainville Island, een van de arena’s van de bloedige strijd in de Stille Oceaan. Duncan versloeg de beruchte slag bij Okinawa, waar 160 duizend doden vielen. Later was hij aanwezig bij de Japanse overgave aan boord van de USS Missouri.

Zijn oorlogswerk maakte diepe indruk en hij werd aangenomen bij het tijdschrift Life, het grootste fototijdschrift van de jaren vijftig en zestig. Hij maakte zijn belangrijkste werk tijdens de Koreaanse oorlog, gebundeld in zijn klassieke fotoboek This is war! ‘Ik bracht volgens mij een gevoel van waardigheid naar het slagveld’, zei hij in 2003. ‘Ik vond dat deze jongens gefotografeerd moesten worden zoals ze zijn, in hun angst en moed, of ze nu dekking zoeken of praten of lachen.’

Onvergetelijk zijn de close-ups van uitgeputte militairen die recht zijn camera inkijken, niets verbloemend. Duncan bewoog voor de troepen uit, of ze nu aanvielen of zich terugtrokken, tussen hun gesneuvelde kameraden of vijanden door.

In zijn werk in Vietnam begon hij stelling te nemen en zijn grote Vietnamboek had als titel I protest!, waarmee hij zich in het publicatiejaar 1968 aansloot bij de heersende tijdgeest.

Het was Magnumfotograaf Robert Capa die Duncan voorstelde aan kunstenaar Pablo Picasso, die in Frankrijk een dorp verder woonde. Duncan, die vanwege zijn kosmopolitische en avontuurlijke levensstijl ook wel Hemingway met een camera werd genoemd, zou vanaf eind van de jaren vijftig vriend en huisfotograaf van de schilder zijn. Veel van de bekende foto’s van Picasso aan het werk in zijn ateliers komen uit een van de acht fotoboeken, vanaf The private World of Pablo Picasso (1958), die Duncan aan de schilder wijdde.

‘Ik wilde iets zeggen vanuit het perspectief van een kerel onder vuur, zijn spanning en uitlaatklep, zijn gedrag in de nabijheid van de dreigende dood.’

Mark Moorman

Een uitgeputte Amerikaanse marinier in de bitter kou van de Koreaanse winter, 1950. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
De slag om Seoul, Korea 1950. David Douglas Duncan
Amerikaanse militairen door een Chinese overmacht gedwongen op de terugtocht in Korea, december 1950. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
De slag om Seoul, Korea 1950. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
De slag om Seoul, Korea 1950. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
David Douglas Duncan aan het front. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
Amerikaanse militairen, Korea 1950. David Douglas Duncan/Courtesy Harry Ransom Center
David Douglas Duncan in 2012. Joe McNally / Nikon
Amerikaanse militair in Vietnam, 1967. David Douglas Duncan
Pablo Picasso, met zijn tweede vrouw Jacqueline Roque, Cannes 1957. David Douglas Duncan
Amerikaanse militairen in Vietnam, 1967. David Douglas Duncan
Amerikaanse officier in Korea, 1950. David Douglas Duncan

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.