In beeldNachtvluchten

Onder de aanvliegroute van de Polderbaan valt er genoeg te beleven, ontdekte fotograaf Wouter Stelwagen

Beeld Wouter Stelwagen

Fotograaf Wouter Stelwagen hoorde de nachtvluchten overkomen en zag op 30 kilometer van Schiphol de schoonheid van het luchtverkeer. 

Wouter Stelwagen (42) verhuisde in 2018 vanuit de stad met vrouw, zoon en dochter naar Castricum, de lommerrijke Noord-Hollandse kustplaats achter de duinen. Valt best mee met het lawaai van de vliegtuigen, verzekerde de makelaar Stelwagen. Nou... even wennen was het wel, daar onder de drukke aanvliegroute van de Polderbaan op Schiphol, bekent de fotograaf. Maar na een paar maanden aanvaardde Stelwagen het straalmotorgeraas als een fact of life en kreeg hij oog voor de ontegenzeggelijke schoonheid van de choreografie die de ballerina’s van het luchtruim volvoeren op aanwijzing van de verkeerstoren 30 kilometer verderop.

Beeld Wouter Stelwagen

Op het strand zag hij op een avond hoe de naderende vliegtuigen uit het westen, de landingslichten reeds ontstoken, visuele trappetjes vormden: het eerste toestel het dichtst bij de grond, de tweede er enkele kilometers en een paar minuutjes later op grotere hoogte achteraan, de derde in een rechte lijn erachter weer iets hoger en verder... enzovoorts, vijf, zes ranke, stramme schreeuwlelijkerds op een rij. Mooi ook, hoe die koplampen weerspiegelden op de kalme deining van de zomerse zee. Het idee voor de fotoserie Approach werd geboren.

Beeld Wouter Stelwagen

Stelwagen is al sinds zijn opleiding, rond de eeuwwisseling aan de Rietveld Academie, geïntrigeerd door de botsing van stad en natuur, van de architectuur van Aziatische metropolen en hoe, aan de randen daarvan, de wildernis zich daartoe verhoudt. Hij fotografeert die symbiose van beton en bos en van weg en woud in de traditie van de fameuze Düsseldorfer Schule: zakelijk, zonder effectbejag en met de technische camera – en dus loeischerp en gedetailleerd. De opnamen doorgaans afgedrukt op een onbescheiden formaat van 100 x 125 centimeter, opdat de toeschouwer bij wijze van spreken geen plantje op een balkon op twintig hoog of een merel in een verre boom ontgaat.

Beeld Wouter Stelwagen

Ook de vliegtuigen die de nachtelijke hemel verscheuren met geluid en licht passen binnen Stelwagens opvatting dat er genoeg visueel theater te vinden is zonder dat de fotograaf er spektakel aan hoeft toe te voegen. Met camera en statief trok hij naar het strand en de duinen, maakte opnamen met een sluitertijd van een kwartier, een half uur, soms drie kwartier, en zag een nieuwe werkelijkheid ontstaan: lijnpatronen die, inderdaad, doen denken aan vliegtuigbewegingen, maar ook aan meteorieten die de dampkring binnendringen, of de dodelijke kruisraketten afgevuurd naar een verre prooi.

Beeld Wouter Stelwagen

Waar de een in Stelwagens foto’s de aankondiging van de apocalyps kan zien, herkent de ander het als het fraai schilderen met licht: de oorspronkelijke betekenis van het woord fotografie. Weer anderen kunnen de foto’s ook beschouwen als een tegelijk zakelijke en poëtische weergave van West-Nederlandse nachtlandschappen. Zo ziet het Amsterdams Stadsarchief Stelwagens werk vermoedelijk ook. Dat gaf hem opdracht zijn werkterrein uit te breiden naar de nabijheid van de stad en de luchthaven. Opdat ook komende generaties kunnen zien hoe het krioelde in de hemel, tot maart 2020.

Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Beeld Wouter Stelwagen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden