Beeldvormers Nancy Pelosi

Met één klap zette Nancy Pelosi alles naar haar hand

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Doug Mills’ foto van Nancy Pelosi tijdens de State of the Union.

Beeld Reuters

‘Het is mijn taak om eerlijk te zijn en alles vast te leggen. Ik probeer gewoon de beste foto te maken, waar ik ook ben. Ik heb geen verborgen agenda.’ Dat zei Doug Mills, al jaren werkzaam als fotojournalist voor The New York Times, bescheiden, betrouwbaar en, zoals vorige week bleek, niet bedacht op de symbolische kracht van een foto. En ook niet op Nancy Pelosi, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en leider van de Democraten, die op 5 februari duidelijk wel een agenda had, en niet eens zo verborgen. Dit is wat er gebeurde.

Op 5 februari hield Donald Trump voor miljoenen Amerikanen zijn ‘State of the Union’-rede. Mills was erbij. De fotograaf had niet alleen een perfect uitzicht op de president, maar ook op de mensen achter hem: vicepresident Mike Pence op links en Nancy Pelosi op rechts. Er hing kou in de lucht, vertelde Mills achteraf aan Columbia Journalism Review. Niet gek, want nog geen twee weken daarvoor had Pelosi Trump verboden zijn jaarlijkse rede te houden zolang de president de gedeeltelijke sluiting van de overheid (afgekondigd omdat het Congres geen geld beschikbaar wilde stellen voor het bouwen van een muur langs de Mexicaanse grens) niet zou opheffen. Nu was de shutdown voorbij en kon Trump alsnog zijn rede houden, maar van de spanning tussen hem en Pelosi kon je nog altijd plakken snijden. Daarom hield Mills beiden nauwlettend in de gaten.

Hij maakte een heleboel foto’s gedurende Trumps 82 minuten durende toespraak. Hij fotografeerde het moment dat de president en de Democratische leider elkaar begroetten, hij fotografeerde Pelosi die halverwege ogenschijnlijk verveeld door haar papieren versie van de speech bladerde en Mike Pence die strak voor zich uit glimlachte. En toen maakte hij de foto die 45 minuten later al de geschiedenis inging als hét beeld van de State of the Union van 2019.

Vlak nadat Trump had opgeroepen om een einde te maken aan ‘wraakpolitiek’ en te beginnen met samenwerken en compromissen sluiten, was Pelosi omhooggeschoten en was ze gaan applaudisseren. Maar het was een vreemd soort applaudisseren: Pelosi strekte haar armen recht vooruit en klapte als een zeehond, waarbij ze Trump aankeek met een blik die tegelijkertijd geamuseerd, schalks en schamper was, zo van: ‘Nou nou, heb jij echt voor het eerst helemaal zélf je veters gestrikt? Knap hoor.’ Die blik had Mills gevangen en ter plekke doorgestuurd naar zijn redacteur, waarna de foto wereldwijd viral ging.

Het beeld werd vervolgens tot zijn grote schrik door verschillende belanghebbenden ‘geclaimd’. Aanhangers van Trump zagen de ‘laatdunkende klap’ als de zoveelste provocatie van Pelosi aan het adres van de president, feministen zagen het als een belangrijke vrouwelijke overwinning, Pelosi-fans riepen ‘Nancy for president!’. Krantenredacties haalden er experts in de lichaamstaal bij om de klap van Nancy tot op het bot te analyseren en de foto dook uiteraard tot in den treure op als meme. En Nancy zelf? Die spinde garen bij deze foto.

Want natuurlijk wist ze dat alle ogen en camera’s tijdens die 82 minuten ook op háár gericht zouden zijn. En natuurlijk maakte ze van die positie gebruik. De foto van Mills was de klap op de vuurpijl voor Pelosi, het derde persmomentje in korte tijd dat haar imago 180 graden draaide: van oude rijkeluisvrouw naar pittige badass-oma à la Grace uit de serie Grace and Frankie, geliefd omdat ze zich niet wenst te gedragen als de oude vrouw die ze is, maar wel vindt dat ze zich vanwege haar leeftijd ineens van alles kan permitteren. In december had de 78-jarige Pelosi Trump de oren gewassen over (alweer, nog steeds) die Mexicaanse muur tijdens een ontmoeting in het Witte Huis. Daarna was ze nonchalant de presidentiële woning uitgekuierd in een vuurrode jas die op talloze foto’s victorie kraaide. Ook de beelden van het moment dat ze werd ingezworen als voorzitter van het Huis, begin januari, met hamer, pretoogjes en felroze jurk, waren opgevallen.

En dan nu dit. Terwijl fotograaf Mills zich uit alle macht vastklampte aan de gedachte dat hij toch echt in dienst had gestaan van de werkelijkheid, zag iedereen meteen wat hij zich nog niet leek te realiseren: dat Pelosi die werkelijkheid letterlijk in één klap naar haar hand had gezet. Applaus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.