Beeldvormers Robert Mueller

Lang was speciaal aanklager Robert Mueller alleen een hoofd geweest; nu heeft hij zijn lijf terug

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Robert Mueller.

Ann en Robert Mueller komen uit de kerk in Washington, afgelopen zondag. Zijn rapport is klaar. Beeld Getty

Het was al die tijd natuurlijk aannemelijk dat speciaal aanklager Robert Mueller een lichaam had, en in het verlengde daarvan: een vrouw, een auto, een leven misschien. Toch kwam bovenstaande foto, waarop te zien is hoe hij en zijn echtgenote (ze heet Ann, Ann Mueller) afgelopen zondagochtend in Washington DC de kerk uitkomen, enkele uren voordat een samenvatting van zijn rapport over Trump en diens mogelijke samenzwering met de Russen officieel openbaar werd gemaakt, als een verrassing.

Bijna twee jaar lang was Mueller alleen maar een hoofd geweest. Ik bedoel dat niet symbolisch, als in ‘hoofdaanklager’ of ‘hoofd FBI’ (de functie die de man voorheen bekleedde), maar letterlijk. Twee jaar lang kregen we via de media niet veel meer van hem te zien dan zijn gedistingeerde, ernstige gelaat. Hier en daar werd wel de suggestie van een bovenlijf gewekt, maar het hield niet over. Het was vooral dat hoofd, het hoofd van Mueller dat als een dapper ballonnetje de trumpiaanse twitterstormen (‘HEKSENJACHT!’, ‘SAD’) trotseerde en steeds weer opdook.

Dat is ook niet zo gek. Kíjk dan, de man lijkt zo weggelopen uit een oude aflevering van Law & Order. (Wie hem moet gaan spelen in de toekomstige biopic? Sam Waterston.) Strakke scheiding in het grijze haar, donkere borstelwenkbrauwen, wallen onder de ogen, diepe groeven langs de neus, indrukwekkende kaaklijn – voilà: speciaal aanklager Mueller, aka de man die de klus gaat klaren. Welke klus? Nou, die ene, waardoor de president van de Verenigde Staten heel misschien kan worden afgezet. Ah ja. Daar heb je natuurlijk gewoon zo’n messcherp hoofd voor nodig.

Wat ook meespeelde, zo werd mij op de fotoredactie van de Volkskrant verteld, was dat Mueller zich vanaf het moment dat hij in mei 2017 door het Amerikaanse ministerie van Justitie werd aangewezen als speciaal aanklager, nauwelijks nog in het openbaar of tijdens fotomomenten vertoonde. Was er Mueller-nieuws – en dat was er met enige regelmaat – dan was de keuze aan beeld dus beperkt. Vaak greep men terug op een foto uit juni 2017: Mueller verlaat het Capitool in Washington nadat hij de Amerikaanse Senaat op de hoogte heeft gesteld van zijn onderzoek naar de mogelijke banden tussen de president en de Russen tijdens de presidentscampagne van 2016. Meestal werd die foto ook nog aangesneden, waardoor de man, wiens lijf toch al aan het zicht werd onttrokken door de vele mensen om hem heen, werd gereduceerd tot – u riep het al – zijn hoofd. Twee jaar lang zagen we het bedenkelijk kijken over de brede schouder van de beveiliger voor hem.

En dan nu ineens dit nieuwe beeld. Mueller op de stoep voor de kerk. Mueller met een vrouw, zíjn vrouw, die al die tijd ook ergens geweest moet zijn. Mueller met een privébestaan. Niet langer het hoofd, maar de man.

Mueller verlaat het Capitool, waar hij de Senaat heeft ingelicht over zijn onderzoek, juni 2017. Beeld REUTERS

Toch stemde de foto me aanvankelijk niet vrolijk. Hoewel op dat moment nog niemand wist wat het Mueller-rapport precies vermeldde, was al wel uitgelekt dat de aanklager geen bewijs had gevonden voor een complot tussen Trumps campagneteam en de Russen. De Republikeinen kraaiden victorie, de Democraten verbeten hun teleurstelling, en ik, die toch gehoopt had op iets substantieels na twee jaar onderzoek, een splintertje bewijs, een flintertje schuld en boete, dacht die teleurstelling op de foto terug te zien. Ik zag een gebogen en naar de grond starende Mueller, nagekeken en nagefluisterd door gefrustreerde omstanders, en voor altijd degene die de klus niet geklaard had. Ik zag – o zo symbolisch – oranje waarschuwingspionnen op de achtergrond.

Bij nader inzien denk ik dat ik het mis had. Volgens mij heb ik een week lang zitten kijken naar een foto die veel hoopvoller is dan hij me in eerste instantie voorkwam. Het hielp dat ik Mueller op andere beelden uit de serie ontspannen zag kijken, iets wat dat strenge hoofd van hem al die jaren natuurlijk niet had gedaan. Toen besefte ik dat ik het moest omdraaien. Ik keek niet naar mijn eigen teleurstelling, maar naar een man die boven alles ontiegelijk opgelucht moet zijn dat zijn klus er überh

aupt op zit.

Of deze zienswijze hout snijdt? Geen idee. Maar het zou wel verklaren waarom Ann Mueller van die twinkelende pretoogjes heeft. Haar man heeft zijn lijf terug. Ik zou ook lachen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden