Fotoreportage namen van huizen

De verhalen achter huizen met opvallende namen

Wandelend of op de fiets kom je ze tegen, huizen met inkoppertjes als ‘Boszicht’ of het lollige ‘Hier is ’t’ erop. Maar van sommige namen wil je het verhaal erachter weten. Komen ze. 

huizen met grappige namen Beeld Clemens Rikken

Vroeger, in een tijd ver voor Google Maps, gaven mensen hun huizen namen zodat ze gevonden konden worden. Postcodes bestonden niet, straatnamen nauwelijks en huisnummers, hahaha, huisnummers, doe even normaal. Dus noemde je je huis Welgelegen, Carpe Diem, Zeezicht of heel spitsvondig Hier is ’t.

Je huis een naam geven ter identificatie is tegenwoordig natuurlijk volledig overbodig, maar daardoor niet minder leuk. En als je dan toch bezig bent, maak er dan iets bijzonders van. Fotograaf Clemens Rikken trok door Nederland en zette een aantal van die in het oog springende huizen op de foto. Dit zijn de verhalen die erbij horen.

De zelfkant

Met de zelfkant van de samenleving bedoelen we de rafelrandjes van de maatschappij: zwervers, uitschot, proleten, mensen die schijt hebben aan de regels, verschoppelingen. Dat is niet waarom dit huis, aan de rand van Eindhoven, De Zelfkant heet. Franka Verhagen, de huidige bewoner, vertelt dat het huis eens toebehoorde aan een textielfabrikant die in Frankrijk lakens maakte. ‘In de textielindustrie is de zelfkant jargon voor de rand van een lap geweven stof. Vandaar die naam.’ De Zelfkant is ook het eerste huis als je vanaf Waalre of vanaf de A2 Eindhoven binnenrijdt.

Beeld Clemens Rikken

Het Laatste Baksel

Hun hele leven lang had het echtpaar Dolman een bakkerij. Als ze bijna klaar waren met werken en de hand legden aan het laatste brood, een laatste koek, noem maar op, ‘dan noemden we dat ons laatste baksel’, zegt meneer Dolman. In 1990 verkochten ze de bakkerij en maakten ze werk van hun woonhuis. ‘Toen we dit huis verbouwden, hebben we gezegd: dit is écht ons Laatste Baksel.’

Beeld Clemens Rikken

Het Komt Goed

Het echtpaar Jansen is een stel pechvogels. Wat voor pech? ‘Bijvoorbeeld: vallen van een stoep-randje en daar een verlamming in je been aan overhouden’, zegt Ineke Jansen. ‘Of een middagje naar de kleinkinderen voor een verjaardag en er bij thuiskomst achterkomen dat het hele huis overhoop is gehaald bij een inbraak.’ Vanwege de grote hoeveelheid pech hadden de Jansens hun huis eerst Het Is Altijd Wat genoemd. ‘Maar dat was de goden verzoeken, want er bleven maar dingen misgaan.’ Ze besloten het bord met de naam weg te halen. ‘Er volgde nog meer ellende.’ Het bord werd vervolgens teruggeplaatst. ‘Maar de ellende bleef.’ Uiteindelijk werd het bord er toch weer afgehaald en vervangen door de naam Het Komt Goed. Want: ‘Eens zal het toch moeten lukken?’ En, heeft de nieuwe naam geholpen? ‘Nee, tot op heden niet. Maar we wachten het rustig af.’

Beeld Clemens Rikken

Zomaar Een Dak

De vader van Jos en Anton Remy was katholiek en ging met zijn vrouw trouw elke zondag naar de kerk, waar ze onder andere het lied Zomaar een dak boven wat hoofden van Huub Oosterhuis zongen. (Uitstekend moment voor een YouTube-intermezzo). Vandaar de naam Zomaar Een Dak voor hun huis. Tegenwoordig verhuren de gebroeders Remy Zomaar Een Dak als vakantiewoning. Naar de kerk gaan ze niet. ‘Nee, ik ben helemaal niet meer katholiek’, zegt Jos. ‘Dat is een bewuste keus van mij geweest. Ik ben van 1952 en ik heb die misstanden in de katholieke kerk van dichtbij meegemaakt. Op een gegeven moment had ik er echt geen zin meer in. Ik ben zelfs met kerst de kerk uitgelopen.’ Met het lied zelf is het niet veel beter afgelopen. In 2010 werd het samen met een aantal andere liederen geschrapt uit het repertoire van de katholieke kerk omdat, zo tekende de Volkskrant destijds op, ze ‘te vaag’ zijn, ‘te weinig theologisch’ of ‘niet over God gaan’.

Beeld Clemens Rikken

De Punt/ De Komma

Er zijn twee versies van het verhaal achter deze naam. De Punt is - of was - het laatste huis in de straat, oftewel de afsluiter. Of, en hier wordt het schimmig, vertelt mevrouw Geldhof, de huidige bewoner van De Punt, het is een knipoog naar een huis twee huizen verderop, dat De Komma heet. Maar De Komma - de naamgever was een schrijver - kan ook juist weer een reactie geweest zijn op De Punt. Hoe dan ook, niemand zal het ooit weten.

Beeld Clemens Rikken

Ie Stoat veur Schut

De oma van bewoner Berry Schut, die dus ook Schut heette, vond het wel een leuke woordspeling. ‘Zij heeft die naam ooit zo bedacht’, zegt Berry. ‘Als je voor het huis staat, sta je letterlijk voor Schut.’

Beeld Clemens Rikken

Scheergedoe

Denk niet dat de naam ‘Scheergedoe’ met schapen scheren of anderszins het boerenleven te maken heeft.

De overgrootvader van bewoner Peter Mulder woonde in een huis zo’n 150 meter van Mulders huidige huis (Scheergedoe, dus). ‘De oude baas’ die destijds in Mulders huidige huis woonde (we hebben het nog steeds over Scheergedoe, dat toen nog niet zo heette), ‘kon zichzelf op een gegeven moment niet meer zelfstandig scheren.’ Op zaterdagavonden werd de overgrootvader van Peter Mulder daarom gevraagd of hij zijn buur even kon komen scheren. ‘Dan werd er gezegd: hee, haal het scheergedoe eens even.’ In 1978 kochten Peter Mulder en zijn vrouw uiteindelijk het huis. De naam Scheergedoe heeft een beschermde status, dus waag het niet die ook op uw gevel te zetten.

Beeld Clemens Rikken

Op ’t Nippertje

Cees Schuurman is hervormd. Zijn vrouw echter is katholiek. Kan gebeuren natuurlijk. Maar het bleek niet zo handig toen Cees’ vader het huis van zijn zus over wilde kopen, zodat Cees en zijn vrouw er konden gaan wonen. De tante van Cees was namelijk ‘zwaar hervormd’, vertelt Cees Schuurman. Op de dag van de overdracht zag ze, totaal onverwacht, af van de verkoop van het huis. ‘Ze had er nog eens over nagedacht, zei ze. Het was natuurlijk gewoon omdat mijn vrouw katholiek was.’ Toen Cees’ vader zijn zus duidelijk maakte dat ze wel heel erg voor schut zou staan tegenover de gemeenschap als ze de verkoop op het laatste moment zou afblazen, ging ze gelukkig alsnog overstag. ‘Toen zei ze: nou ja, dan mot het maar doorgaan.’ Vandaar dus: Op ’t Nippertje.

Beeld Clemens Rikken

Het Avondklokje

De naam van dit houten huis in de Veluwe heeft weinig te maken met de slaapgewoontes van de eigenaar, maar alles met het tijdperk waarin de woning is gebouwd. De bouw vond namelijk nét na de Tweede Wereldoorlog plaats, toen de avondklok van de jaren daarvoor nog vers in het geheugen zat. Het huis heette al zo toen de huidige eigenaar het aankocht, maar de propeller rondom het klokje is compleet zijn eigen inbreng.

Beeld Clemens Rikken

Carpe Dentem

Nou, drie keer raden. Inderdaad, hier woont een tandarts. Carpe Dentem is een woordspeling op het huizennaamcliché Carpe Diem (dat, we moeten het toch even gezegd hebben, ‘pluk de dag’ betekent. Pluk de dag is oud-Nederlands voor yolo). Carpe Dentem betekent dus ‘pluk de tand’, of ‘trek de tand’. En als tandentrekken je werk is, pluk je daar ook weer van.

De huidige bewoners, de familie Van Dierm, betrokken het huis in 1983. Toen had het huis zijn naam al gekregen van de vorige bewoner, ook een tandarts. Hoewel er in het zeer gelovige dorp weleens wenkbrauwen werden opgetrokken bij deze kwinkslag op een toch al niet zo christelijke term, heeft tandarts Van Dierm er nooit over getwijfeld om de naam te veranderen. Sterker nog, als dank voor een noodoperatie werden door een dankbare patiënt de letters nog eens vernieuwd. ‘Die letters zijn dusdanig behandeld dat ze onverwoestbaar zijn. Als het huis hier in elkaar stort, blijven die letters achter.’

Beeld Clemens Rikken
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.