Pelgrims komen samen bij zonsopgang voor de rituele steniging van de duivel bij de Jamaratbrug in Mina.

Foto Hadj

‘Smart hadj’ maakt bedevaart veiliger voor miljoenen pelgrims

Pelgrims komen samen bij zonsopgang voor de rituele steniging van de duivel bij de Jamaratbrug in Mina. Foto AFP

De Saoedische autoriteiten kunnen rustig ademhalen: dit jaar zijn er geen grote ongelukken gebeurd tijdens de hadj. Zeker 2,4 miljoen pelgrims zijn naar Mekka gekomen voor de bedevaart die elke moslim, indien mogelijk, eens in zijn leven moet maken. Het succes is voor een deel te danken aan technologische vernieuwingen.

De hadj is een van de grootste menselijke samenscholingen ter wereld en het is aan Saoedi-Arabië om te zorgen dat alles in goede banen wordt geleid. Dat is een enorme uitdaging, en in het verleden zijn er mensen massaal vertrapt, verongelukt of bij brand en rellen omgekomen.

De grootste tragedie vond plaats in 2015. Toen ging het mis bij Mina, een grote vallei even buiten Mekka, waar zo’n 160 duizend tenten stonden. Honderdduizenden gelovigen waren op weg naar de symbolische steniging van de duivel, een ritueel waarbij met stenen naar drie zuilen wordt gegooid om het kwaad te verjagen. Zeker 2.400 mensen stierven toen twee stoeten bij een kruispunt op elkaar botsten.

Sindsdien is er extra personeel aangenomen om de veiligheid te bewaken, en zijn er strakke schema’s voor de rituelen opgetuigd. Daarnaast zijn er elektronische paden en extra poorten aangelegd op de weg naar de zuilen. Dankzij elektronische polsbandjes kunnen autoriteiten de massa goed volgen en zien ze het op tijd als het ergens te druk dreigt te worden. Ook zijn er speciale apps ontwikkeld. De app Smart Hajj stelt pelgrims bijvoorbeeld in staat om hun weg te vinden of om medische hulp in te roepen van hulporganisatie de Rode Halve Maan, nadat zij hun locatie gedeeld hebben.

‘We streven naar een ‘smart hadj’ waarbij de nieuwste technologie wordt gebruikt voor alle activiteiten’, zegt prins Khaled al-Faisal, de gouverneur van de provincie Mekka die het centrale hadj-comité voorzit.

Ondanks de veiligheidszorgen blijven de autoriteiten de faciliteiten rond Mekka uitbreiden om nog meer pelgrims te kunnen ontvangen. Miljoenen moslims over de hele wereld moeten soms jaren wachten op een kans om de hadj te kunnen maken. Zeker een kwart van de pelgrims is afkomstig uit Saoedi-Arabië zelf. Andere landen hebben een quotum, gebaseerd op het aantal islamitische inwoners dat hun land telt. Hierdoor kan maar een fractie van de gelovigen de pelgrimage daadwerkelijk maken. In Indonesië bijvoorbeeld, waar meer dan 200 miljoen moslims wonen, kan het tussen de 7 en 37 jaar duren voordat iemand een visum krijgt.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken schat dat tussen de vier- en vijfduizend Nederlanders een bedevaartstocht hebben gemaakt.

Pelgrims gooien stenen naar drie grote pilaren om het kwaad te verjagen. Foto AP
De Grote Moskee in Mekka. Foto AP
Moslims bidden op de berg Arafat. Foto EPA
Samenkomst bij de Koning Abdul Aziz Moskee in Riyad, Saoedi-Arabië. Foto EPA
De rituele steniging van de duivel. Foto EPA
De pilaren worden onder vuur genomen. Foto EPA
De enorme tentenkampen waar de pelgrims in verblijven. Foto EPA
De heilige stad Mekka in Saoedi-Arabië. Foto EPA
De meeste deelnemers aan de hadj komen uit Saoedi-Arabië zelf, anderen zijn afhankelijk van het quotum voor hun land. Foto EPA
De hadj. Foto EPA
De heilige Ka'aba in de Grote Moskee in Mekka. Foto AFP
De heilige Ka'aba in de Grote Moskee in Mekka. Foto AFP
Het scheiden van de stromen mensen voor de hadj. Foto AFP
Avondbeeld van de hadj. Foto AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.