The Handmaid's Tale is zo veel meer dan een actuele dystopie

Film (drama) - The Handmaid's Tale

The Handmaid's Tale

Drama - (*****)

Scenario Bruce Miller (naar de roman van Margaret Atwood)

Met Elisabeth Moss, Joseph Fiennes, Yvonne Strahovski, Alexis Bledel

Te zien op Videoland.

Behalve een grote dystopische roman, is The Handmaid's Tale (1985) van de Canadese schrijver Margaret Atwood een nauwelijks verhuld portret van de Verenigde Staten. In het boek heet het land Gilead en is het het rijk van het kwaad.

Atwood schetst een nabije toekomst waarin een groot deel van de mensheid onvruchtbaar is geworden, en waarin in de Verenigde Staten na een machtsgreep een extreem christelijke theocratie is gevestigd, een soort kalifaat gebaseerd op bijbelteksten. De weinige vruchtbare vrouwen worden in de huizen van de machthebbers gehouden als bijzondere dienstmaagden (de handmaids uit de titel) en onderworpen aan een geritualiseerde verkrachting, die het nageslacht van de machtigen moet garanderen. Ze dragen vuurrode mantels en kappen over hun gezicht die hun blik neerwaarts doen richten.

Schrikbewind

De echtgenotes dragen blauw, de huishoudsters worden Martha's genoemd, de wrede toezichthouders zijn Aunts (tantes) en heel ver weggestopt leven de Jezebels als seksslaven. Het systeem blijft intact door een schrikbewind waarbij elke afwijking van de norm wordt bestraft met een openbare executie of amputatie. Vul zelf de historische parallellen in.

Het is een wereld die zich in de eerste afleveringen van de tiendelige serie The Handmaid's Tale langzaam ontvouwt, waarbij de wrede logica van het systeem stap voor stap wordt onthuld in scènes die een inktzwarte verbeelding koppelen aan een grote visuele kracht. Maar we kunnen niet wegkijken omdat we de wereld zien door de ogen van June, die in Gilead 'herboren' is als Offred ('Of Fred': 'van Fred', de naam van haar 'eigenaar') en die wordt vertolkt door een niet minder dan briljante Elisabeth Moss.

In die ogen, vaak in eindeloze close-ups, zien we niet alleen al het leed van de wereld, maar ook een voortdurende glimp van opstand en hoop, die het regime niet heeft weten te onderdrukken.

Verschillende tijdlijnen

De serie (van Hulu, in Amerika een concurrent van Netflix) wordt langs verschillende tijdlijnen verteld: in de flashbacks zien we hoe het nieuwe regime wordt gevestigd en vrouwen, om te beginnen, hun financiële onafhankelijkheid verliezen. Het is het begin van een langzaam afglijden richting heropvoeding en slavernij. In het grimmige heden zien we hoe Offred probeert overeind te blijven in het huis van Commander Fred Waterford (Joseph Fiennes) en zijn vrouw Serena Joy (Yvonne Strahovski), een zwaar getroebleerd koppel. En hoe er langzaam een revolutionair vlammetje begint op te laaien.

Het knappe van het scenario is dat er wordt gespeeld met het contrast tussen de uniforme rol die deze bijbelse samenleving van iedereen vereist en de zwakheid of innerlijke kracht van de personages. Zelfs de meest demonische rol (de geweldige Ann Dowd als Aunt Lydia) heeft fascinerende nuances.

Er is in de Amerikaanse pers veel geschreven over de historische vergelijkingen die The Handmaid's Tale oproept, van het Amerika van Trump tot het kalifaat van IS, maar daarmee doe je deze formidabele serie geen recht. Het gaat over mensen die niet willen buigen voor het systeem, met Moss als de onweerstaanbare belichaming van een overlever.

Als Offred/June zegt ze: 'Als ze niet wilden dat we een leger vormden, hadden ze ons geen uniform moeten geven.'


'Koningin van de kwaliteitsserie': Elisabeth Moss

'Misschien kun je beter geen groot ego hebben als acteur, het belemmert je op de set'

Dat de nieuwe filmsterren niet uit Hollywood komen maar uit series, bewijst Elisabeth Moss, die schittert in The Handmaid's Tale. Toch zou ze een rolletje in The Avengers deel 14 niet schuwen, laat ze weten: 'Boek me maar!' Lees hier het interview met Elisabeth Moss. (+)