Guillermo del Toro is bekroond met de Gouden Leeuw.
Guillermo del Toro is bekroond met de Gouden Leeuw. © AP

Guillermo del Toro wint Gouden Leeuw met The Shape of Water

'Ik ben 52, ik weeg 136 kilo en ik heb tien films gemaakt', sprak de geëmotioneerde cineast Guillermo del Toro zaterdagavond in het festivalpaleis op het Lido-eiland, waar het tiendaagse festival van Venetië werd besloten. De jury onder leiding van actrice Annette Bening bekroonde zijn speelfilm The Shape of Water met de Gouden Leeuw.

Het is voor het eerst dat de hoofdprijs van 's werelds oudste filmfestival werd gewonnen door een Mexicaanse regisseur. Die hield een pleidooi voor de meer fantastische cinema: 'Er komt een moment in het leven van elke verteller waarop hij risico neemt, iets anders doet. En dan zullen er mensen zijn die zeggen: dat kan niet. Maar het kan wel.'

De winnende, oogstrelende speelfilm van de in Hollywood werkzame filmmaker (o.a. The Devil's Backbone, Hellboy, Pan's Labyrinth) betreft een horrorsprookje in Amerikaans jaren zestig Koude Oorlog-setting. Over de zonderlinge, maar níet onmogelijke liefde tussen een amfibie-achtig wezen (Doug Jones) en een eenzame dove schoonmaakster (Sally Hawkins).

Het geschubde wezen - het is een hij - uit de Zuid-Amerikaanse jungle wordt gevangen gehouden door het Amerikaanse leger, dat hem onderzoekt en martelt. Ook de Russen tonen grote belangstelling, en even weinig empathie.

Del Toro omschreef zijn film eerder als 'een antidotum tegen cynisme', want: 'liefde heeft de vorm van water, het kan álle kanten op'. De regisseur won niet eerder een belangrijke artistieke prijs op een van de grote filmfestivals. The Shape of Water, een film van de Amerikaanse Fox-studio, staat pas vijftien februari gepland voor een release in de Nederlandse bioscoop.

De jury schonk de Grote Juryprijs aan Foxtrot van de Israëlische cineast Samuel Maoz. In diens nachtmerrieachtige parabel over schuld, boete en toeval krijgt een Israëlisch gezin te horen dat hun dienstplichtige zoon is omgekomen. Maoz, die in 2013 de Gouden Leeuw won voor zijn debuut Libanon: 'Foxtrot is dans, er zijn veel interpretaties van, maar je eindigt altijd op zelfde beginpunt'. De prijs voor beste regie én die voor beste debuut gingen naar de jonge Franse filmer Xavier Legrand voor zijn drama Jusqu'à la garde, over een probleemscheiding die almaar verder ontspoort. Ook de bejubelde wrang-komische komedie Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, met Frances McDormand als gescheiden moeder van een vermoorde dochter, viel in de prijzen: beste scenario voor film- en theatermaker Martin McDonagh.

Het programma van de 74e editie stak sterk in elkaar, zelfs al brachten zeker niet alle gelauwerde filmmakers het beste werk uit hun oeuvre mee. Anders dan sommige van zijn collega's van concurrerende festivals, koppelt directeur Alberto Barbera artistieke pretentie op natuurlijke wijze aan de almaar grotere druk uit de markt en de festivalbehoefte aan enkele grotere, sterbevolkte titels. Venetië profiteert daarbij van de gunstige plek op de kalender: kort voor de bioscooppiekmaanden van najaar, met zicht op het awards-seizoen. Een minpuntje: Barbera gunde het periodedrama Zama van de Argentijnse cineast Lucrecia Martel geen plek in de competitie. Haar hypnotische vertelling over een dolende koloniaal in Paraguay werd wel vertoond, en omarmd door de critici. Ook los van de discussie over de ongunstige vertegenwoordiging van vrouwelijke regisseurs; dit jaar slechts één van de eenentwintig regisseurs in competitie voor de Gouden Leeuw, verdiende Martel een prominentere plek in het programma.

Overzicht prijswinnaars

Gouden Leeuw
The Shape of Water (Guillermo del Toro)  

Grote jury prijs
Foxtrot (Samuel Maoz)  

Zilveren Leeuw voor beste regie
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand)  

Coppa Volpi voor beste acteur
Kamel El Basha (The Insult)  

Coppa Volpi voor beste actrice
Charlotte Rampling (Hannah)  

Beste script
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri (Martin McDonagh)  

Speciale juryprijs
Sweet Country (Warwick Thornton)  

Prijs voor beste jonge acteur/actrice
Charlie Plummer (Lean on Pete)  

Beste debuut
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand)