Gekapseisde werkelijkheid: toen mijn vader een struik werd
© x

Gekapseisde werkelijkheid: toen mijn vader een struik werd

Film - doordat het conflict vaag blijft en haar land naamloos, wordt Toda's reis een verhaal van alle tijden

Het is de precieze dosering van Celeste Holsheimers spel die dit verhaal zo geloofwaardig maakt. De verfilming vam Joke van Leeuwens kinderboek vertrouwt op de kracht van de suggestie.

Alles is goed, aan het begin van Toen mijn vader een struik werd. Totdat er een burgeroorlog uitbreekt

Toda woont met haar vader boven hun banketbakkerij. Vaak belt Toda (Celeste Holsheimer) met haar moeder, die jaren geleden is teruggegaan naar haar vaderland, waar men niet 'poes' zegt maar 'puzel'. Toda weet alleen dankzij enkele foto's hoe mama (Noortje Herlaar) eruitziet, maar gelukkig is oma (Anneke Blok) er ook nog. Verder is alles goed, aan het begin van Nicole van Kilsdonks Toen mijn vader een struik werd.

Totdat er een burgeroorlog uitbreekt. Toda's school transformeert tot militair hoofdkwartier, huizen worden gebarricadeerd. Nadat papa (Teun Kuilboer) naar het front is vertrokken, wordt het voor Toda te gevaarlijk om thuis te blijven. Dus vertrekt ze richting mama's land, in een bus vol verweesde lotgenoten.

Toen mijn vader een struik werd

Drama
Regie: Nicole van Kilsdonk
Met: Celeste Holsheimer,
Teun Kuilboer, Anneke Blok,
Matsen Montsma, Jobst Schnibbe,
Leny Breederveld, Susan
Visser, Ali Ben Horsting.
90 min., in 10 zalen

Denk bij deze geraffineerde verfilming van het gelijknamige kinderboek van Joke van Leeuwen uit 2010 dan maar eens niet aan Syrische vluchtelingen. Aan mensensmokkelaars. Aan landgenoten die opeens je vijand heten te zijn. Maar doordat het conflict vaag blijft en haar land naamloos, wordt Toda's reis een verhaal van alle tijden.

Schrijver en regisseur Van Kilsdonk (Ventoux, Patatje Oorlog) en co-scenarist Maureen Versprille slagen erin dit oorlogsgegeven bevattelijk en draaglijk te maken voor een jong publiek, vrijwel zonder dat het aan ernst inboet. Ze doen dat door het realisme van een absurdistisch randje te voorzien. Zo staat tegenover een misselijkmakende mensensmokkelaar (Ali Ben Horsting) een 'Knakworsten!'-roepende generaal (Jobst Schnibbe).

Dat de makers noch het geweld noch het absurdisme veel nadruk geven, maakt de film gaandeweg iets vlak. Je dreigt soms te vergeten wat voor Toda op het spel staat.

Op de tragische momenten heeft Van Kilsdonk geen schreeuwerige of emotionele toestanden nodig; Holsheimers gezicht volstaat

Maar ook dan is er debutant Celeste Holsheimer, die haar personage ingetogen en aangrijpend vertolkt. Wanneer het gaat om de kracht waarmee Toda en haar vriendje Plakkie (Matsen Montsma) zich door alle ellende slepen, is het de precieze dosering van Holsheimers spel die alles zo geloofwaardig maakt. Op de tragische momenten heeft Van Kilsdonk geen schreeuwerige of emotionele toestanden nodig; Holsheimers gezicht volstaat, gelaten voor zich uit starend, een traanspoor subtiel glinsterend op haar wang.

Dat past bij een film die op de kracht van de suggestie vertrouwt. Het bombardement boven Toda's stad is al beklemmend wanneer we enkel lichtschitteringen op de muren van haar slaapkamer zien. Tegelijkertijd dreunt de soundtrack en valt gruis van het plafond. De gekapseisde werkelijkheid van Toen mijn vader een struik werd wordt er alleen maar tastbaarder op.