Acteur en schrijver Sam Shepard.
Acteur en schrijver Sam Shepard. ©

Sam Shepard (1943-2017): Pulitzerprijswinnaar en acteur die de Amerikaanse Droom fileerde

Hij kreeg een Oscarnominatie voor zijn doorbraakrol als Chuck Yeager, de eerste piloot die door de geluidsbarrière vloog in de filmklassieker The Right Stuff (1983). Verzilvering van de nominatie was in meer dan één opzicht verdiend geweest: ter voorbereiding op zijn rol zette hij zijn vliegangst opzij om met de echte Yeager een straaljagervlucht te maken.

Shepard, decennialang de partner van actrice Jessica Lange, overleed afgelopen donderdag in zijn woonplaats Kentucky op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van de ziekte ALS.

Hij speelde kleinere filmrollen in bovengemiddeld goede films van eigenzinnige regisseurs: de charmante, stervende boer in Terrence Malicks fabelachtige Days of Heaven (1978) bijvoorbeeld, een generaal in het oorlogsspektakel Black Hawk Down (2001) en de broer van Jesse James (Brad Pitt) in de uitmuntende western The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007).

Zelf beschouwde Sam Shepard zich voornamelijk als schrijver. In 1979 werd hij bekroond met een Pulitzerprijs voor zijn theaterstuk Buried Child, een boerenfamiliedrama dat werd ontvangen als scherpe én komische ontmanteling van de Amerikaanse Droom. Pulitzernominaties waren er voor de toneelstukken True West (1980) en Fool for Love (1983) - in de verfilming van die laatste, door Robert Altman, speelde Shepard de hoofdrol. In totaal zou hij 44 theaterstukken schrijven.

Als schrijver was hij subversief, door zich keer op keer te verdiepen in de keerzijde van de Verenigde Staten

Daarvoor had hij reeds naam gemaakt als scenarist van Zabriskie Point (1970), een ietwat surreële aanklacht tegen de Amerikaanse consumptiecultuur van de Italiaanse filmauteur Michelangelo Antonioni. Later schreef hij aan een van de beste films van Wim Wenders: Paris, Texas.

Als schrijver was hij subversief, door zich keer op keer te verdiepen in de keerzijde van de Verenigde Staten. Op de vraag hoe hij al die kunstvormen combineerde, zei hij drie jaar geleden droogjes tegen The Guardian: 'Door niet alles tegelijk te doen.'