De GidsWeekendrecept

Speculaas voor de magische maand december

Beeld Oof Verschuren

Kookboekenmaker Yvette van Boven maakt een seizoensrecept en geeft tips om iets met de restjes te doen. Deze week: speculaas.

Het grote feest van Sint Nicolaas is voor een Nederlands kind opgroeiend in het buitenland iets ontastbaars. Omdat ik vlak ervoor jarig ben en Santa Claus eind december ook al in aantocht was, was als kind het gehele eind van het jaar voor mij één groot festijn. Waar de cadeaus ook vandaan kwamen, wat maakte het uit: het waren de weken van uitpakken, feest en snoep.

Traditiegetrouw kwam de goedheiligman op zijn witte paard op 5 december aan bij het hoofdgebouw van Philips in Dublin. Alle Nederlanders die in Ierland woonden, kwamen met hun kinderen daarnaartoe. De dagen ervoor hadden we al kunstwerken voor hem gemaakt, die in de feestzaal tentoongesteld werden en hadden we papieren hoeden geknipt, geplakt, beschilderd en opgezet. Zenuwachtig stonden we tussen de speciaal voor de Sint neergezette draaimolens en kinderkermiskramen.

Mijn zus en ik waren nerveus. Eén voor één mochten we huilend van spanning op zijn schoot komen zitten, de papieren hoed scheefgezakt, tranen en haren wegvegend.

De avond tevoren, toen we onze schoen mochten zetten – wortel erin voor het paard, fluisterde mijn moeder ons in wat we moesten wensen om er zeker van te zijn dat we verrast waren dat hij onze wens echt had gehoord. En inderdaad: we ­kregen een cadeau, gek genoeg precíés wat we die avond hadden gewenst. 

De dagen erna hingen we heel opportunistisch onze kousen aan de schoorsteenmantel, winterpenen en hooi erin voor de rendieren. Voor de haard, op het bakstenen randje, zetten we een glas whiskey voor Father Christmas klaar, op dringend advies van mijn vader.

De volgende dag, was het glas inderdaad leeg en stak er een pakje uit de sok met precies het poppenmutsje erin dat we hadden aangewezen in de winkel, maar waarvan mijn moeder zei dat ze die zo kon nabreien.

O december: je bent de meest magische maand van het jaar. 

Speculaas-shortbread met gemberglazuur

voor 12 puntjes

250 gram bloem

150 gram bruine basterdsuiker

2 eetl. gemalen koffie

1 eetl. speculaaskruiden

½ theel. zout

150 gram koude boter, in kleine blokjes

125 gram zure room of dikke yoghurt

100 gram poedersuiker

drup gembersiroop of water

1 theel. vanille-extract

6 bolletjes stemgember, in stukjes gehakt

Verwarm voor op 160 graden. Vet een bakvorm met losse bodem van 26 cm doorsnee in.

Meng bloem, bruine suiker, gemalen koffie, speculaaskruiden en zout 5 seconden in de keukenmachine of in een kom met garde. Pulseer de boter en de zure room erdoor, met korte stoten of fluks met koele handen of twee messen. Tot het deeg nét samenkomt.

Deze koek moet uiterst kruimelig worden en daarvoor is zo kort mogelijk kneden een must.

Druk het over de bodem van de bakvorm gelijkmatig uit en snij met de achterkant van een mes er vast punten uit. Bak de koek 45 minuten of tot hij door en door gaar is. Keer de bakvorm halverwege de baktijd voor een egale bruining.

Laat de koek een paar minuten op een rooster rusten voor u hem eruit tilt, dan breekt hij minder gauw. Laat dan helemaal afkoelen.

Meng de poedersuiker met het vanille-extract en voeg al roerende drup voor drup de gembersiroop (of water) erdoor tot een smeerbaar glazuur ontstaat.

Smeer of giet het over de koek en bestrooi met stemgemberstukjes. Laat het glazuur 1 uur opdrogen en snij de koek erna in stukken, op de snijlijnen die u eerder had ingekerfd.

Eventueel lekker met versgeraspte nootmuskaat erover en gemalen zwarte peper. 

Opmaaktips

• Bewaar de koek in een luchtdichte doos, zodat hij lang vers blijft.

• Als de koek niet meer krokant is, maal hem dan tot kruim in de keukenmachine en gebruik het kruim als koekjesbodem voor een cheesecake bijvoorbeeld. Maar onderin een coupe met yoghurt of kwark kan ook, voor een extra december-achtig toetje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden