Analyse

Waarom stelt Coolblue beursgang uit? ‘Voor beleggers kwam die te vroeg’

Waarom stelt internetwinkel Coolblue zijn beursgang uit? In plaats van het ophalen van extra kapitaal voor internationale expansie zegt de razendsnel groeiende onderneming dat ‘de huidige onzekerheid op de financiële markten investeerders afschrikt’.

Een nieuwe pakketjesmachine in het magazijn van internetwinkel Coolblue in Tilburg Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Een nieuwe pakketjesmachine in het magazijn van internetwinkel Coolblue in TilburgBeeld Hollandse Hoogte / ANP

De beursgang van de internetwinkel die met blauwe wagentjes talloze televisies, laptops en wasmachines naar klanten rijdt, moest een Nederlands succesverhaal worden. Oprichter Pieter Zwart en investeringsmaatschappij HAL zouden een grote klapper gaan maken door elk een deel van hun bezit van de hand doen. Ook zou de uitgifte van nieuwe aandelen in totaal zo’n 150 miljoen euro moeten opleveren. Daarmee wilde het bedrijf een nieuwe groeispurt financieren, vooral in Duitsland.

Het is de vraag wat er is veranderd in twee weken, vanaf het moment dat Coolblue aankondigde deze maand de sprong naar de beurs te gaan wagen tot woensdagochtend. Toen kwam de mededeling dat het bedrijf voorlopig afziet van een beursgang.

‘De huidige onzekerheid op de financiële markten schrikt potentiële investeerders af, met name als het gaat om nieuwe beursgangen in de e-commerce’, vertelde Zwart woensdagmorgen in een videoboodschap aan zijn medewerkers. Wat bedoelt hij daarmee? Ligt er bijvoorbeeld bij grootaandeelhouder HAL een inktzwarte analyse in de la van een mogelijke crash van de aandelenkoersen, die een feestelijke beursintroductie op het laatste moment zou kunnen veranderen in een financiële zeperd?

Gebrek aan vertrouwen

Het lijkt vooral een gebrek aan vertrouwen van investeerders in de waarden en winsten van grote internetwinkels. De koers van Amazon, de grote concurrent van Coolblue in Duitsland, mag dan richting de 2 biljoen dollar gaan, e-commerce-ondernemingen als het Duitse Zalando hebben na hun koerspiek in coronajaar 2020 flink aan waarde moeten inleveren.

Beursanalist Jos Versteeg van de private bank InsingerGilissen spreekt van een ‘blamage’ voor Coolblue. De economische onzekerheid, het gevolg van de hoge inflatie en vrees voor de deltavariant van het coronavirus, zijn volgens hem niet veel groter dan toen Pieter Zwart de beursgang aankondigde. Volgens hem heeft Coolblue zich in eerste instantie verkeken op het bedrag dat beleggers voor het bedrijf willen neertellen.

Coolblue werd in 1999 opgericht door Pieter Zwart, toen student bedrijfskunde, en twee vrienden. De afgelopen tien jaar groeide het uit tot een van de grootste webwinkels van Nederland, met een strategie van klantvriendelijkheid (‘Alles voor een glimlach’) en efficiency. Was de omzet in 2010 nog 100 miljoen euro, in 2020 was hij 2 miljard. Begin dit jaar stapte het bedrijf de energiemarkt op door groene stroom aan te bieden. Daarvoor was het al begonnen met het installeren van zonnepanelen en laadpalen. Ook wil het woningen energiezuinig gaan maken.

Onlangs meldde Het Financieele Dagblad (FD) op basis van niet-publieke rapporten van bankanalisten dat Coolblue een ernstig tekort heeft aan bezorgers en personeel in zijn distributiecentrum in Tilburg. Het gevolg: stijgende loonkosten. Om toch personeel aan te trekken, moeten de lonen omhoog, ten koste van de winst. De kostbare uitbreiding van het bedrijf in Duitsland, de beoogde expansie in de energiesector en mogelijke leveringsproblemen van artikelen in de kerstperiode zouden de winst verder onder druk zetten.

Amazon

‘Veel beleggers hebben zoiets van: laat nou eerst eens zien dat je je investeringen in Duitsland kunt terugverdienen en kondig dán je beursgang aan’, zegt analist Versteeg. Op de achtergrond speelt volgens hem ook de dreigende concurrentie van het Amerikaanse Amazon. De grootste webwinkel ter wereld heeft in 2020 zijn zinnen op Nederland gezet. ‘Coolblue heeft wel een ander model, met een betere service, maar je weet hoe Nederlanders zijn. Als die iets zonder glimlach maar mét 10 procent korting kunnen krijgen... Daar zit onzekerheid voor investeerders.’

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) haalde in een analyse van het bedrijf beurswatchers aan die zeiden dat het aandeel Coolblue mogelijk aan de dure kant zal zijn. Een introductieprijs voor de aandelen was nog niet bekend, maar over de beurswaarde van het totale bedrijf gingen schattingen rond van 3 à 4 miljard tot zelfs 6 miljard euro. Beleggers zouden hiermee ergens tussen 65 en 100 keer de nettowinst van circa 60 miljoen euro van vorig jaar voor de aandelen betalen.

Beursexperts vonden dit volgens de VEB een hoge koers-winstverhouding van een aandeel van een bedrijf met lage nettowinstmarges (3 procent), dat ook nog eens actief is in een sector die nog concurrerender zal worden met de opmars van Amazon in Nederland.

Coolblue groeit al jaren zonder kapitaal op te hoeven halen, stelde de VEB verder vast. Dat kan de webwinkel doen door deels te teren op de zakken van toeleveranciers. Die worden pas betaald als het geld van klanten al circa zes weken op de rekening staat. Daarmee verstrekken de leveranciers van de verkochte televisies, laptops en wasmachines eigenlijk een soort renteloze lening aan Coolblue. ‘Als de verkopen stijgen, ligt de kasstroom hierdoor veel hoger dan de winst. De keerzijde is dat bij tegenwind juist een cashtekort kan ontstaan.’

Advertentiebedrijf

Beleggers keken reikhalzend uit naar de beursprospectus van Coolblue, met de uitgebreide informatie over onder meer het verdienmodel. Het FD onthulde eerder dat Coolblue ook veel geld verdient als ‘advertentiebedrijf’. Vorig jaar boekte het bedrijf 114 miljoen euro extra omzet door bedrijven te laten betalen voor een mooi plekje op de website. Zo kan bijvoorbeeld Sony een nieuw model televisie extra onder de aandacht brengen van het onlinewinkelpubliek. Dat extra inkomen, tegen geringe extra kosten, levert een belangrijke bijdrage aan de winst.

Tot de voorlopige verliezers van het uitstel van de beursgang behoren niet alleen Pieter Zwart, die zo’n 51 procent van de aandelen bezit, en HAL, het investeringsvehikel van de familie Van der Vorm met tegen de 49 procent van de aandelen. Ook zo’n drieduizend werknemers moeten nog even nagelbijten. Medewerkers die afgelopen januari meer dan een jaar in dienst waren, kregen die maand een klein belang in het bedrijf dat zij later zouden kunnen verzilveren op de beursvloer.

Oprichter Zwart richtte zich met zijn videoboodschap tot alle medewerkers van zijn bedrijf. Ondanks het uitstel van de beursgang gaan we er samen ‘het allerbeste jaar’ van maken, zei hij. ‘Alleen vandaag niet met een glimlach.’ Wanneer Coolblue nu wel van plan is de beurs op te gaan, maakte hij niet bekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden