ColumnDanka Stuijver

Toen hun kind de grootte had van een bosbes stond het al op de wachtlijst voor de kinderopvang

null Beeld

De ochtend is één grote rollercoaster die eindigt in een met spoed uitgevoerde keizersnede. Tijd om te beseffen wat zich heeft afgespeeld in de afgelopen uren hebben de jonge ouders niet, want slechts een uur na de keizersnede moet moeder worden ‘uitgeplaatst’. Ze wordt per ambulance naar een ziekenhuis 2,5 uur verderop gebracht, waar wel personeel beschikbaar is om voor haar en haar pasgeboren kindje te zorgen. Helaas is pas vier uur nadat moeder is vertrokken een tweede ambulance beschikbaar om de baby te verplaatsen. Alsof de spoedkeizersnede nog niet stressvol genoeg was, heeft moeder haar pasgeboren baby de eerste uren moeten missen. Maar het is niet anders. Want ja, zorginfarct hè.

Al na een paar dagen mogen zowel moeder als kind naar huis. Thuisgekomen hebben de ouders op papier nog recht op kraamzorg, maar ook daar zijn grote tekorten. In plaats van drie hele, krijgen ze daarom drie halve dagen kraamzorg. Vervelend, maar het is niet anders.

De ouders beginnen te wennen aan de nieuwe gezinssituatie. Langzaam durft moeder te denken aan het leven na haar verlof. Al sinds het moment dat hun baby de grootte had van een bosbes staat het op de wachtlijst voor de kinderopvang dat, net als geboortezorg en kraamzorg, serieuze schaarste kent. De baby kan straks één dag in de week terecht, maar voor de andere dagen staat hij naar verwachting nog zeker zes tot twaalf maanden op de wachtlijst. Papa neemt noodgedwongen verspreid ouderschapsverlof. Mama gaat tijdelijk een dag minder werken. Het is niet anders. Of wel?

Wachttijden van drie jaar

Hoewel door verschillende politieke partijen wordt gesproken over het belang van toegankelijke en betaalbare kinderopvang, staat de toegankelijkheid zwaar onder druk. In het westen van het land lopen wachttijden op tot drie jaar. U leest het goed: tot bijna de basisschoolleeftijd. In juni schreven kinderopvangorganisaties een brandbrief aan minister Koolmees. In de brief werden de gestelde kwaliteits- en veiligheidseisen genoemd die de werkdruk, het verzuim, de uitstroom en het aantal openstaande vacatures enorm hebben verhoogd. Medewerkers geven aan steeds meer tijd kwijt te zijn met het maken van rapportages, ook wel bekend als het afleggen van verantwoording. Bovendien ervaren ze dat de eigen regelruimte steeds kleiner wordt.

Waar hebben we dat eerder gehoord? Juist, in al die andere schaars geworden (semi)publieke voorzieningen. De gezondheidszorg, het onderwijs, de handhaving, de sociale advocatuur. Overal gaat het over hetzelfde: de uitstroom van personeel, vacatures die niet gevuld worden, de hoge werkdruk, werknemers die bezwijken onder de ‘regeldruk’ en de branche gedemoraliseerd de rug toekeren.

Toch lijken wij gelaten te accepteren dat de fundamenten van onze sociale samenleving afbrokkelen. Dat we onze economie koste wat het kost herbouwen op dat gebrekkige, steeds schaarser en dunner wordende sociale fundament. In het cement van onze verzorgingsstaat willen we kennelijk niet investeren. Neem de kinderopvang. Het is de motor achter onze economie zoals ook Sander Schimmelpennick meerdere malen heeftm benadrukt in zijn columns op deze plaats. Want op de dagen dat papa of mama noodgedwongen thuis luiers verschoont, kan hij of zij niet participeren op de arbeidsmarkt.

Zwemles: oh no...

Terug naar het jonge gezin. Als hun kind 1,5 jaar oud is, is de kinderopvang in combinatie met het werk van beide ouders goed geregeld. Een half jaar later krijgen de ouders bericht dat hun kind is ingeloot voor de basisschool. Halleluja. Ze krijgen het advies alvast de voor- en naschoolse opvang te regelen, ook daar zijn de mogelijkheden beperkt. Papa mag van zijn werkgever twee dagen in de week later starten op kantoor en werkt één dag per week vanuit huis. De naschoolse opvang kent, alweer, een wachtlijst.

Op de dag na zijn 4de verjaardag loopt een trots kind de basisschool in. Op zijn rug prijkt een gloednieuw rugzakje. Na het uitzwaaien geven zijn ouders elkaar een highfive. We did it! Ze besluiten die avond uiteten te gaan van het geld dat ze besparen nu de dure kinderopvangtijden voorbij zijn.

Tijdens het eten vangen ze het gesprek op tussen twee vrouwen aan het tafeltje naast hen. Een vrouw vertelt over haar dochter die meer dan een jaar op de wachtlijst heeft gestaan voordat ze kon starten met de zwemlessen voor het A-diploma. De ouders kijken elkaar veelbetekenend aan: Zwemlesschaarste! Shit! ‘Heb jij?’ ‘Nee.. Jij?’ ‘Nee..’. Oh no, not again.

Danka Stuijver is huisarts.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden