Nieuws

Sofagate in Turkije zorgt voor ruzie in Europese top: waarom was er geen stoel voor Von der Leyen?

De beelden zijn nu al iconisch: terwijl EU-president Charles Michel en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan neerploffen op hun goudkleurige zetels, kijkt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie licht verbijsterd toe. ‘Euhm?’ klinkt het uit haar mond, de handen gaan iets omhoog, voor haar is er immers geen zitje. Ze moet op de bank plaatsnemen, sofagate is geboren.

De Turkse president Erdogan had dinsdag in Ankara één chique zetel voor twee leiders van de Europese Unie.  Beeld EPA
De Turkse president Erdogan had dinsdag in Ankara één chique zetel voor twee leiders van de Europese Unie.Beeld EPA

Woensdagmiddag, minder dan 24 uur na het bezoek van Von der Leyen en Michel aan Ankara, uit de Commissievoorzitter haar ongenoegen over de behandeling die haar ten deel viel. ‘Ongepast’, zegt haar woordvoerder over de zetelkwestie. Bovendien in strijd met het Europees Verdrag, aldus de woordvoerder. ‘Dat stelt absoluut dat de Commissievoorzitter én de EU-president dezelfde rang hebben en op gelijke manier behandeld moeten worden.’ Von der Leyen heeft ‘alle partijen’ om opheldering gevraagd om herhaling van zo’n pijnlijke situatie te voorkomen.

De vraag die vervolgens in de (virtuele) perszaal en op Twitter gesteld wordt: wie is verantwoordelijk voor deze rel? Is het Erdogan, die toch al niet bekend staat om zijn strijd voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen? De man die zich vorige maand distantieerde van de Istanbul Conventie, het verdrag tegen geweld tegen vrouwen. Wilde hij én de vrouwen én de EU schofferen? Of is Michel de verantwoordelijke, had hij moeten ingrijpen door zijn zetel aan Von der Leyen te geven?

Erehaag

Bij het bezoek betrokken EU-ambtenaren bezweren dat Erdogan alles uit de kast trok om zijn bezoekers te behagen. Erdogan wil de banden met de EU aanhalen en kwam met alle egards, inclusief een erehaag. Maar in de vergadersalon staan twee zetels naast elkaar, en een sofa er schuin tegenover.

Medewerkers van Michel wijzen op de Europese protocollaire regels waarin een duidelijke pikorde is vastgelegd. Bovenaan staat (verrassing!) de voorzitter van het Europees Parlement, gevolgd door de EU-president en dan pas de regeringsleiders en de Commissievoorzitter. Als Michel was opgestaan, had hij volgens zijn medewerkers Erdogan beledigd én het protocol geschonden. Kennelijk voor Michel een ongemakkelijker situatie dan een staande Von der Leyen.

Die nam uiteindelijk genoegen met de ruime bank omdat ze inhoud van het gesprek belangrijker vond dan de vorm. Dat het protocol haar onder Michel zou plaatsen, wordt door Von der Leyens staf als een ‘slap excuus’ afgedaan. Bij elke internationale top staan ze op gelijk niveau, bij EU-toppen zit Von der Leyen erbij als volwaardig lid en het was een gezamenlijk bezoek aan Ankara. ‘Kom dan niet aanzetten met een of ander handboek voor het juiste protocol’, aldus een boze Commissie-ambtenaar.

Verwijten over en weer

Duidelijk is dat Von der Leyen en Michel clashen, en niet voor de eerste keer. De twee ‘kampen’ betichten elkaar ervan de aandacht te willen opeisen. Een verwijt dat ook gemaakt werd door hun voorgangers: Jean-Claude Juncker en Donald Tusk, en José Manuel Barroso en Herman Van Rompuy. Mogelijk speelt het grote aantal ‘presidenten’ (voorzitters) in de EU een rol bij de irritaties: naast die van het parlement, de EU en de Commissie, is er nog de roterende EU-voorzitter (nu Portugal), de voorzitter van de Eurogroep, de ECB, het Hof van Justitie en de Europese Rekenkamer.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden