Zzp'ers helpen elkaar steeds vaker bij ziekte

Het aantal zzp'ers dat elkaar financieel helpt als ze langdurig ziek zijn, is de afgelopen tien jaar gegroeid van praktisch nul naar bijna 9.000. Via zogenoemde broodfondsen hebben ze vorig jaar bijna 5 miljoen euro bij elkaar gespaard. Daarvan is in 2015 1,4 miljoen uitgekeerd aan zieke collega's.

null Beeld anp
Beeld anp

Daarmee is het broodfonds een beperkt gebruikt, maar groeiend alternatief voor de 1,2 miljoen zzp'ers van wie hooguit eenderde is verzekerd tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid. Verzekeringen vinden ze doorgaans te duur en te ingewikkeld omdat chronisch zieken en ouderen te maken hebben met allerlei uitsluitingsclausules. De broodfondsen, waarvan er inmiddels tweehonderd zijn, laten zien dat een groeiende groep zelfstandigen behoefte heeft aan een eenvoudige verzekering tegen ziekte.

Het principe is simpel: groepen van maximaal vijftig zzp'ers zetten maandelijks individueel een bedrag op een aparte spaarrekening. Wie langer dan een maand ziek is krijgt een schenking van zijn collega's uit de groep. De hoogte van de uitkering varieert van 750 tot maximaal 2.500 euro per maand en is afhankelijk van de maandelijkse inleg van respectievelijk 33,75 tot 112,50 euro.

Risico's

De zzp'er bepaalt zelf welk risico hij wil afdekken. Dat hangt samen met de vaste lasten die een ondernemer heeft, zegt Biba Schoenmaker van de overkoepelende BroodfondsMakers, die de administratie van alle fondsen doet. 'De een moet de huur van een pand betalen, een ander heeft een partner op wie hij kan terugvallen.' De broodfondsen zijn veelal regionaal georganiseerd, waardoor alle leden elkaar kennen. Zzp'ers uit vrijwel alle sectoren doen mee aan hetzelfde broodfonds, inclusief 'zware' beroepen uit de bouw en zorg. Door de gemêleerde samenstelling van het ledenbestand spreiden de fondsen de risico's. In de gezondheidszorg en filmindustrie bestaan wel enkele 'beroepsbroodfondsen' waarvan alle leden in dezelfde bedrijfstak werken. Broodfondsuitkeringen vallen binnen de schenkingsregels van de Belastingdienst.

Het kabinet is er nog altijd niet in geslaagd een oplossing te vinden voor het hoge aantal onverzekerde zzp'ers. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017 hebben alle partijen hun stellingen al betrokken. Zo heeft het CDA een plan gelanceerd voor een verplichte basisverzekering, maar lopen organisaties als ZZP Nederland te hoop tegen welke verplichting dan ook.

Vertrouwen

Organisatieadviseur Suzan Doodeman (30) zette vorig jaar in Amsterdam een broodfonds op toen een bevriende muzikante door ziekte maanden niet kon werken. 'Haar man had beperkte inkomsten, hun zoontje was nog maar 9 maanden en familie en vrienden brachten eten omdat ze nauwelijks geld hadden om rond te komen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn als je als zzp'er langdurig ziek wordt.'

Doodeman, met een zzp'ende zakenpartner, wilde ook voor zichzelf meer zekerheid. 'Het simpele concept spreekt veel mensen aan. Vanuit het broodfonds hoeven we geen medische dossiers in te zien omdat het concept gebaseerd is op vertrouwen. Tot nu toe is er maar één zieke geweest, dat had een beperkte invloed op ons opgebouwde budget'.

Elkaar helpen

Twee broodfondsen hadden de afgelopen vijf jaar niet genoeg geld om hun zieken uit te betalen, ze kwamen in totaal 9.257 euro tekort, 0,3 procent op het totaal uitgekeerde ziektegeld. Om dat te voorkomen begint de overkoepelende BroodfondsMaker per 1 oktober een aparte alliantie. Dertig broodfondsen hebben zich gemeld om elkaar zo nodig gedurende korte tijd te hulp schieten. 'Voor de prijs van een biertje', zegt Schoenmakers. Dit jaar krijgen ook de eerste broodfondsdeelnemers hun inleg terug omdat ze voldoende buffer, voor drie jaar, hebben opgebouwd.

De laatste vijf jaar hebben de broodfondsen in totaal bijna 3,1 miljoen euro uitgekeerd aan 452 zieke zzp'ers. Dat komt neer op 6.800 euro per zieke. De gemiddelde ziekteduur is 174 dagen, bijna een half jaar. Vijf broodfondsdeelnemers hebben twee jaar lang een uitkering gehad. Wie dan nog niet hersteld is, moet uit het broodfonds en kan in sommige gevallen een beroep doen op de bijstand.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden