Zzp'er heeft steeds vaker geen verzekering voor arbeidsongeschiktheid

Het percentage zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) dat meteen bij het begin van het zelfstandigenbestaan een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluit, is de afgelopen jaren sterk gedaald. In 2007 verzekerde 13 procent van de beginnende zzp'ers zich tegen arbeidsongeschiktheid. In 2013 was dat nog maar 7 procent. Dat schrijft het Centraal Planbureau in een onderzoek naar de verzekeringsbereidheid onder zzp'ers, dat het instituut maandag publiceerde.

In 2007 verzekerde 13 procent van de beginnende zzp'ers zich tegen arbeidsongeschiktheid. In 2013 was dat nog maar 7 procent. Beeld thinkstock

Het CPB heeft niet onderzocht waarom steeds minder zzp'ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Arjen Vrolijk, directeur verzekeringen van ZZP Nederland, heeft wel een vermoeden. 'Zzp'ers vinden de premies te hoog', zegt hij. Opmerkelijk daarbij is, zegt Vrolijk, dat zelfstandigen de premies driemaal te hoog inschatten. De kans dat zij langdurig ziek worden schatten ze daarentegen te laag in.

Voorzitter Hans Biesheuvel van ondernemersorganisatie ONL schetst eenzelfde beeld. Ondernemers vinden de verzekering te duur en niet nodig. Het blijft echter onduidelijk waarom het aantal starters dat kiest voor een verzekering zo hard is gedaald sinds 2007. Voor zzp'ers met een laag inkomen is het logisch om geen arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten, schrijft het CPB.

Als laagbetaalde zzp'ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering zouden afsluiten, dan keert die meestal bij ziekte niet meer uit dan de bijstand, die 'gratis' is en waarvan de kosten door alle belastingbetalers worden opgebracht. De onderverzekering van zzp'ers is dan ook controversieel en een belangrijk thema van maatschappelijke discussie. Gewone werknemers zijn verplicht verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Daardoor zijn werknemers voor werkgevers duurder dan een zzp'er die geen verzekering afsluit en daarom een lager uurtarief kan vragen dan de werknemer aan loon verdient.

De positieve kant van het verhaal is dat driekwart van de 1,1 miljoen zelfstandigen langdurig inkomensverlies als gevolg van ziekte financieel kan opvangen, zonder aanspraak te maken op een bijstandsuitkering. Een deel van de zelfstandigen heeft daarvoor voldoende vermogen, 35 procent zegt bij ziekte te kunnen leunen op de partner en een kwart heeft wel een verzekering afgesloten die voorziet in een uitkering bij arbeidsongeschiktheid.

Deze inkomstenbronnen, al dan niet tezamen, leveren voldoende op om in een minimuminkomen te voorzien tot aan pensionering, zonder terug te hoeven vallen op een bijstandsuitkering, zo heeft het CPB berekend. 300.000 ondernemers hebben de zaken minder goed voor elkaar. Bij langdurige ziekte is deze groep aangewezen op een bijstandsuitkering. Met deze berekeningen levert het CPB 'bouwstenen' voor het maatschappelijke debat over de vraag of een verplichte collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen nuttig is. Er wordt overigens, zo merkt het CPB op in een terzijde, weinig empirisch onderzoek naar dit onderwerp verricht.

Niemand heeft een duidelijk beeld van de arbeidsongeschiktheidsrisico's van zelfstandigen en het is onduidelijk hoeveel zelfstandigen in de bijstand belanden.

Meer lezen?

Lees hier het onderzoek van het Centraal Planbureau over de verzekeringsbereidheid onder ZZP'ers.

Hans Biesheuvel. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.