Zwitserland overwoog nazi-goud om te smelten

De Zwitserse Nationale Bank overwoog tijdens de Tweede Wereldoorlog van de nazi's aangekochte goudstaven om te smelten om zo de herkomst te verdoezelen, maar uiteindelijk zag de directie van dit plan af....

Van onze verslaggever

Henk Strabbing

AMSTERDAM

Fior vond de desbetreffende documenten in het archief van de bank. Twee van de drie directieleden hadden zich uitgesproken voor het smeltplan dat in 1942 was opgesteld. De Zwitserse Nationale Bank vreesde dat het goud onverkoopbaar zou blijken omdat aangenomen mocht worden dat het door de Duitsers geroofd was in bezet gebied.

Het plan hoefde niet te worden uitgevoerd omdat geen enkel land dat het goud van Zwitserland kocht, ook maar een spoortje bezwaar maakte.

In de door Fior gevonden documenten spreekt Nationale-Bankdirecteur Paul Rossy de vrees uit dat de centrale banken van Nederland en België nog steeds lijsten konden hebben van genummerde goudstaven die de nazi's uit de kluizen in Amsterdam en Brussel hadden weggehaald. Die veronderstelling bleek juist, zodat na de oorlog een groot deel van het geroofde goud kon worden teruggevonden.

Uit de Zwitserse bankwereld gaan steeds meer stemmen op om een fonds te stichten dat slachtoffers van de holocaust kan helpen, die hun geld op Zwitserse, zogeheten 'slapende' rekeningen zijn kwijtgeraakt.

Rainer Gut, directeur van Crédit Suisse, zei in een vraaggesprek met de Neue Zürcher Zeitung dat Zwitserland met studeren, debatteren en rechercheren niet meer verder komt. De internationale geloofwaardigheid van Zwitserland is sedert de Tweede Wereldoorlog niet zo gering geweest als nu. Gut vindt ook dat er een wet moet komen die slapende rekeningen na verloop van een wettelijk bepaalde tijd ter beschikking stelt van de regering zodat banken er niet meer mee kunnen manipuleren.

Nadat vorige week Spanje en vooral Portugal bij de kwestie van het geroofde goud betrokken waren geraakt, komen er nu berichten dat het neutrale Zweden in de oorlog veel meer goud van de Duitsers heeft gekocht dan tot nu toe werd aangenomen.

Zojuist teruggevonden documenten van de Riksbank zeggen dat Zweden tussen 1939 en 1944 liefst 34.564 kilogram goud kocht van de Duitse Reichsbank, waarvan 14.387 kilogram door de Riksbank als 'risicovrij' werd bestempeld. De overige 20.177 kilogram werden daarentegen als 'maximaal risico' beschouwd omdat men aannam dat het gestolen was door de nazi's.

Na de oorlog werd Zweden gedwongen in totaal 13.152 kilogram goud terug te geven aan Nederland en België. Maar ook nu blijkt uit de documenten nog steeds niet wat er met de rest van dat risico dragende goud is gebeurd.

Een Zweedse diplomaat had tijdens de oorlog van de Duitse Reichsbankdirecteur Emil Puhl de strikte verzekering gekregen dat via Zwitserland uit Berlijn afkomstig goud niet was gestolen. Daarnaast werd in het archief echter een handgeschreven briefje gevonden van de toenmalige Riksbank-president Ivar Rooth uit 1946 met het verzoek deze mededeling uit het archief te verwijderen omdat uit bewijzen, verkregen uit Zwitserland, was gebleken 'dat deze belofte geen stand heeft gehouden'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.