Zwarte kerst dreigt voor tienduizend V&D-medewerkers

De winkelstraten in Nederland zijn in twee dagen veranderd in een slagveld. Woensdagmorgen maakte V&D bekend alsnog uitstel van betaling te hebben aangevraagd, nadat het warenhuisconcern een half jaar geleden nog leek te zijn gered.

Foto anp

In de middag werd bekend dat de drogisterijketen DA in surséance verkeert. Dinsdag gebeurde hetzelfde met de winkelgroep van Macintosh, waartoe de schoenenketens Dolcis, Invito, Scapino en Manfield behoren.

Voor talrijke mensen in de winkelsector is sprake van een zwarte Kerst. Zo'n 700 zaken dreigen dicht te gaan. Alleen al bij V&D (inclusief restaurantketen La Place) kunnen hierdoor tienduizend banen vervallen. DA heeft zelf 212 mensen in vaste dienst, maar er werken er 1.000 tot 1.200 bij de aangesloten franchisenemers. Bij Macintosh werken er nog eens 5.500. Winkelexpert Paul Moers noemt het geen toeval: 'Al deze ketens hadden na zeven jaar crisis geen vet meer op de botten. December was voor hen de maand van de waarheid. En daarin zijn de omzetten fors tegengevallen.'

Eigenaar Sun Capital trok woensdag onverwacht de stekker uit het warenhuisconcern V&D door een kredietgarantie van 47 miljoen euro in te trekken. V&D kan daardoor de rekeningen niet meer voldoen. De directie restte weinig anders dan uitstel van betaling aan te vragen, het voorportaal van een faillissement. Als gevolg hiervan dreigt sluiting van 62 warenhuizen in Nederland.

Gotspe

Reden voor het Amerikaanse opkoopfonds om geen geld meer te geven, zijn de zwaar tegenvallende verkopen in de maanden november en december. In de laatste twee maanden was op een omzet van 115 miljoen euro gerekend. In november viel de omzet 15 procent lager uit, in december 20 procent: zo'n 25 miljoen minder dan verwacht. V&D wijt dit aan de 'Indian Summer' - het opvallend warme winterweer, waardoor veel minder winterkleding werd verkocht. In juli beloofde Sun nog de garantiefaciliteit voor vier jaar te handhaven, zodat V&D de tijd zou krijgen voor een transformatie van het bedrijf. Onder leiding van 'Mr Positivo' John van der Ent zou V&D het accent verschuiven naar de verkoop van eigen merken.

Maar voordat die verandering in gang is gezet, gooit Sun de handdoek in de ring. De begroting voor 2016 is van tafel geveegd. Van der Ent is daarover zeer teleurgesteld. De bonden noemen het een gotspe. 'Het typische kortetermijndenken van investeerders als Sun nekt nu V&D', zegt CNV-bestuurder Martijn den Heijer. Hij noemt het 'heel zuur dat bij alle goede plannen en intenties, nog voor dat het bedrijf met de vernieuwde winkelformule is gaan werken, Sun de handen van het bedrijf aftrekt'. Moers denkt dat Van der Ent de hand in eigen boezem moet steken: 'Hij had kleur moeten bekennen. Ik denk dat er in het iets hogere segment een gat in de markt is nu Hema naar beneden kruipt. Dat had hij in pilots moeten laten zien en van de daken moeten schreeuwen. Ik heb niets meer gehoord.'

Meer over V&D

Boze klanten die hun kerstbonnen niet meer kunnen verzilveren ('Ik ben blij dat jullie failliet zijn'),
Lees het laatste nieuws over V&D in ons liveblog.

Als klant kunt u de malaise bij V&D vanaf vandaag ook al duidelijk merken. Zo kunt u die V&D bon uit uw kerstpakket niet meer verzilveren, en naar Air Miles en oudejaarsloten kunt u ook fluiten. Hier het complete lijstje.

Het filiaal La Place van V&D in Rotterdam. Foto anp
Foto anp

Gebrek aan visie

De directie van V&D ziet nog mogelijkheden voor een (gedeeltelijke) doorstart. De twee door de rechtbank benoemde bewindvoerders Hanneke De Coninck en Kees van de Meent zullen daar de komende dagen naar kijken. Raadsman Willem-Jan van Andel van V&D weet dat er biedingen liggen. Die waren er al in februari. Zolang blijven de warenhuizen open. De webshop is wel gesloten, omdat V&D niet kan garanderen dat online gekochte spullen ook daadwerkelijk kunnen worden geleverd. Indien een faillissement volgt, zouden klanten hun geld kwijt kunnen zijn.

Met name de warenhuizen op de A1-lokaties in Amsterdam, Maastricht en Den Bosch zouden in combinatie met La Place nog toekomst hebben. Mogelijk kan de helft worden gered als een buitenlandse koper opduikt.

Bij drogisterijketen DA, met een hoofdkantoor in Zwolle, zijn 266 winkels aangesloten. Algemeen directeur Henk Kastelijns ziet niet meteen een relatie tussen de diverse faillissementen. 'Maar als een winkelstraat half leeg komt te staan, krijgen ook de resterende zaken het moeilijk.' De financiële problemen bij DA liggen niet bij de concurrentie van webwinkels of het zachte winterweer. 'We hebben het al jaren moeilijk. Daarbij komt dat de concurrentie is verhevigd, vooral als gevolg van branchevervaging. Drogisterij-artikelen worden nu ook verkocht door supermarkten en nieuwe ketens als Action en Op=Op.' Moers verwijt ook DA een compleet gebrek aan visie. 'Voor welk segment kies je? DA koos niet en werd fijn geknepen tussen Kruidvat en Etos.'