DE KWESTIEPeter de Waard

Zullen alle spaarders Warren Buffettjes worden?

null Beeld

Er was eens heel lang geleden, zo zou een sprookje kunnen beginnen, een bank die zijn jonge klanten een spaarvarken cadeau deed, zodat ze iets opzij konden zetten voor later.

Er waren soms ook bemiddelde grootouders die voor hun kleinkind elk jaar 1.000 gulden op een spaarrekening bij ING-dochter Postbank zette. Als het kind 20 jaar oud zou zijn geworden, was dat dankzij de samengestelde interest van 5 procent aangegroeid tot een kapitaal van bijna 40 duizend gulden, waarmee een huis kon worden gekocht. Met de centen uit het spaarvarken kon een bankstel worden aangeschaft voor een lang en gelukkig leven.

Voor de jeugd van nu is het verschijnsel rente een even onbekend fenomeen als het knikkerspel. ING is bezig het helemaal uit te bannen. Die maakte vorige week bekend dat op spaargeld van meer dan een ton negatieve rente in rekening zal worden gebracht. De bank raadde zijn klanten zo ongeveer aan het overtollige spaargeld maar bij een van de concurrerende banken te zetten.

Wie nu twintig jaar lang 1.000 euro op een spaarrekening zet, spant ook het paard achter de wagen. Hoogstens is het 20 duizend euro waard, terwijl de huizenprijzen in 2041 misschien wel zijn vertienvoudigd. Wie als grootouder iets voor de lange termijn aan zijn kleinkinderen wil geven, is gedwongen een speculatiespeeltje te kopen: zeg elk jaar 0,01 bitcoin. Of twee aandelen Facebook.

Dat kan in 2041 misschien het honderdvoudige waard zijn. Het kan ook helemaal niets meer waard zijn, want dat is de keerzijde van beleggen. Maar sparen is van een deugd een ondeugd geworden, terwijl beleggen of speculeren de omgekeerde weg lijkt te bewandelen. Om kinderen in korte broek tot kleine Warren Buffettjes te scholen, zouden grootouders ze bijna moeten verplichten op zondag te kijken naar de schobbejakken die zendtijd hebben gekocht bij Harry Mens.

Het is snel gegaan. Nog maar twaalf jaar geleden waren de Nederlandse banken in een heuse spaaroorlog verwikkeld. Omdat klanten op internet waren gaan shoppen voor de hoogste rente, moest de Postbank alle zeilen bijzetten om zijn spaarders te behouden. Het archaïsche spaarvarken was daarvoor al omgedoopt tot een hippe pennymaat.

Er werd een Toprekening geïntroduceerd die 4,5 procent rente bood. ‘Aandelen zijn uit, sparen is in’, kopte NRC. ‘Banken starten spaaroorlog’, aldus Het Parool. ‘De jacht op het spaargeld is geopend’, schreef de Volkskrant. Zelfs priester Antoine Bodar liet zich vanuit Rome voor het Postbankkarretje spannen en deed een Ster-spot. Een jaar later veranderde giroblauw in ING-oranje en verdween de merknaam Postbank en de pennymaat.

Sindsdien zijn spaarders door de dalende rente van een lust een last geworden. Alleen de SNS schermt nog met de Monnie, een spaarvarken die op zijn buik laat zien hoeveel geld een kind bij de bank heeft.

Die dochter van de Volksbank is van de staat. Daar geloven ze nog in spaarsprookjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden