Zuivelcoöperaties krijgen gezelschap van Farm Dairy

Er komt een nieuwe producent van dagverse melk in Nederland. Met ingang van volgend voorjaar gaat Farm Dairy in Flevoland 45 miljoen kilo melk per jaar produceren....

Van onze verslaggeefster

Margreet Vermeulen

AMSTERDAM

De zuivelgiganten Campina Melkunie en Friesland Coberco krijgen gezelschap van Klein Duimpje. Net nu vrijwel alle zelfstandige melkfabrieken door één van de twee reuzen zijn opgeslokt, gaat Gerrit de Bruijne (64) een geheel nieuwe melkfabriek bouwen in Flevoland. 'Kansloos', meent H. Schelhaas, voormalig voorzitter van het Productschap voor Zuivel. 'De trend is omgekeerd. De lage winstmarge op melk noopt juist tot schaalvergroting en concentratie.'

Ondernemer De Bruijne hoort de kritische geluiden geduldig maar ook een tikkeltje verveeld aan. 'Niet iedereen vindt die schaalvergroting prettig. De veeboeren kunnen hun melk nog maar bij twee bedrijven kwijt, notabene van dezelfde bloedgroep, want het zijn allebei coöperaties. De supermarkten vinden het evenmin prettig dat ze veroordeeld zijn tot slechts twee leveranciers van dagverse melkproducten.'

Maar melk is een prijsgevoelig product waar supermarkten graag mee stunten. De melkprijs is de afgelopen jaren voortdurend gedaald en de winstmarge op melk is mee naar beneden gegaan.

Het grote geld bij de coöperaties Friesland Coberco en Campina Melkunie wordt dan ook niet verdiend met een bulkproduct als melk, maar met toetjes en allerlei zuivelverwenners met een hoge toegevoegde waarde.

'Die gaan wij op den duur ook maken', pareert De Bruijne. 'Maar ik heb de nodige sommetjes gemaakt. En gelooft u mij, ook op de bulkproducten kunnen wij nog een winstje maken.'

Vrijwel niemand durft met het verrassende initiatief de vloer aan te vegen omdat de voormalige aardappelteler zijn sporen heeft verdiend als ondernemer in de aardappelindustrie. De Bruijne is oprichter en directeur/eigenaar van Farm Frites, één van de grootste ondernemingen in de fritesindustrie met 1200 werknemers en vestigingen in zes (ook exotische) landen. 'Toen ik daar 27 jaar geleden mee begon, kreeg ik ook verbaasde reacties. Maar toen had ik alleen maar een oude schuur en dertigduizend gulden geleend geld. Nu heb ik alles geregeld: de afzet is gegarandeerd. En het contract met de leveranciers is ook rond', zegt De Bruijne op een toon alsof zijn melkfabriek niet kán mislukken.

Welke supermarkt met Farm Dairy in zee gaat, zoals de nieuwe melkfabriek gaat heten, wil De Bruijne uit concurrentie-overwegingen niet vertellen. 'Maar het is een landelijk opererende supermarkt.' Alle bekende, grote supermarktconcerns ontkennen overigens betrokken te zijn bij de nieuwe fabriek. 'Zal best', grinnikt De Bruijne. 'Ze zijn ook niet betrokken. Het gaat erom dat één van hen onze melk afneemt.'

Met het vinden van leveranciers heeft De Bruijne nog minder moeite gehad. De coöperaties Campina Melkunie en Friesland Coberco zijn druk doende de band met hun leden-melkveehouders te verstevigen.

Dat gaat ten koste van de losse leveranciers die geen lid van de coöperatie zijn. Zo raakt de leveranciersvereniging IJsselmeerpolders per 1 april 1999 haar leveringscontract met Campina Melkunie kwijt. Maar vanaf volgend voorjaar kunnen ze hun gezamenlijke 45 miljoen kilo melk kwijt bij De Bruijnes fabriek in Lelystad.

Met een productie van 45 miljoen kilo melk kan Farm Diary met recht een piepklein fabriekje worden genoemd. Eind vorig jaar werd zelfs Menken van Grieken, met een geschatte jaarproductie van 200 miljoen kilo, te klein geacht om zelfstandig verder te gaan. En bij Coberco gaat jaarlijks 5,1 miljard kilo consumptiemelk over de toonbank. 'Ach mevrouw', verzucht De Bruijne, 'schaalvoordelen houden op een gegeven moment ook op.'

De Bruijne ontkent dat hij een aanval lanceert op de hegemonie van de coöperatieve zuivel. 'Van gevechten worden meestal weinig mensen beter. Ik heb ondernemersbloed en ik zie dat er ruimte is voor een derde partij in deze markt. En voor zoiets ben je op je 64ste nog niet te oud, nee. 64 Is helemaal niet oud. Mandela was 74 toen hij president werd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden