Zonnig voorjaar komt Terschellinger cranberry duur te staan

Terschelling: eiland van zon, zee, wind en de Amerikaanse veenbes. Wie de Parel van de Wadden bezoekt kan niet om dat zurige vruchtje heen....

Joop van Urk staat in zijn cranberryveld en proeft een van de wildebessen. 'Onze cranberries zijn niet gecultiveerd. Elke dag bidden we dathet gaat regenen en dat de vorst uitblijft.'

Vriezen doet het nog niet. Maar regenwater is een must voor de cranberry, die zich het beste thuis voelt in drassig gebied. En geregendheeft het volgens Van Urk veel te weinig: uitgerekend Terschelling wastijdens het afgelopen voorjaar de zonnigste plek van Nederland. Leuk voortoeristen, maar niet voor Van Urk. De beheerder van de cranberrygronden ophet waddeneiland vreest dat door de matige regenval de oogst van dit jaarmet 75 procent zal afnemen tot 35 duizend kilo.

De mogelijke terugval van de oogst komt voor Van Urk op een uitgesprokenslecht moment. Volgens hem zal de vraag naar de cranberry dit jaar met 20procent stijgen door de toenemende distributie van cranberryproducten inde Benelux. Van Urk, die de bessen niet alleen plukt maar ook verwerkt, zal het tekort aan cranberries wellicht moeten aanvullen uit de VerenigdeStaten, de bakermat van de bes.

De cranberry is volgens de Terschellingers bij toeval op het eilandterechtgekomen. Een strandjutter zou in de 19de eeuw een aangespoelde tonhebben opengemaakt, in de hoop drank aan te treffen. Toen hij alleen maarveenbessen aantrof, dumpte hij de ton uit teleurstelling in een duinvallei.Sindsdien gedijt de cranberry uitstekend op het eiland.

Terschelling is de enige plek buiten Amerika waar de bes groeit. Deproductie van Van Urk verbleekt echter bij die van de onderneming OceanSpray Cranberries uit de Verenigde Staten. Zeven van de tien bessen diewereldwijd worden verkocht, komen van Ocean Spray. De coöperatie uitMassachusetts bestaat uit negenhonderd bessentelers en had vorig jaar eenomzet van 1,4 miljard dollar.

De productie van Amerikaanse cranberries neemt gestaag toe, onder meeromdat de telers van Ocean Spray pesticiden mogen gebruiken. Van Urk magechter geen verdelgingsmiddelen gebruiken, omdat dat schadelijk is voorde natuur op Terschelling.

Maar de voormalig ingenieur, die al acht jaar de bessenvelden op heteiland beheert, doet vooralsnog goede zaken. De cranberries worden voor hetgrootste deel verwerkt tot sap. Vorig jaar wist Van Urk 250 duizend literaf te zetten in Nederland en België. Daarnaast gebruikt hij de cranberriesonder meer voor het maken van thee, kaarsen en bodylotion.

De bes brengt nog op andere manieren geld in het laatje. Begin oktober,na de oogst, worden de cranberryvelden opengesteld voor het publiek.Vervolgens trekken meer dan vierduizend toeristen per maand naar heteiland om de overgebleven bessen te plukken en te proeven. De plaatselijkemiddenstand profiteert hiervan.

Een magere cranberry-oogst zal er toe leiden dat veel minderbessenliefhebbers het eiland bezoeken. Terschelling gaat, als devoorspelling van Van Urk uitkomt, een moeilijke tijd tegemoet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.