REPORTAGE

Zonder emotie deed Philips afstand van het erfgoed

Philips Lighting gaat naar de beurs. Pakweg een jaar geleden stemde 98 procent van de aandeelhouders van Philips in met de afsplitsing van de lichtdivisie. De Volkskrant was erbij toen het Eindhovense concern afstand deed van het erfgoed. 'De lampenfabriek was de startmotor. Die is niet meer nodig, want de motor draait.'

Een ongedateerde foto van de gloeilampenfabriek van Philips in Eindhoven. Beeld
Een ongedateerde foto van de gloeilampenfabriek van Philips in Eindhoven.Beeld

'We moeten niet sentimenteel doen over ons erfgoed', zei Frans van Houten. Die aansporing van de bestuursvoorzitter hadden de aandeelhouders van Philips, donderdag bijeen in de beurs van Berlage in Amsterdam, nauwelijks nodig. Zij stemden massaal in met de opsplitsing van hun concern.

Unilever dat zijn margarineproductie van de hand doet, of Heineken zonder bier: het zou volstrekt ondenkbaar zijn. Maar nu Philips het bedrijf aan de kant gaat zetten waarmee het in 1891 begon en daarna heel groot werd, was er slechts een enkele kleine aandeelhouder die sporen van emotie vertoonde.

Maréchal Desmet, een man met een blauw strikje en een machtige snor, kwam het dichtst in de buurt. Hij introduceerde zichzelf op de vergadering als 'een jongen van the block', oftewel: 'Ik kom uit Eindhoven. Er is over deze kwestie geen enquête geweest. Jullie denken wel dat jullie weten wat het gewone volk op de werkvloer voelt, maar dat is niet zo.'

Emotioneler dan dat werd het niet.

Een beetje Hollands bedrijf

Desmet stemde tegen de opsplitsing, zegt hij naderhand. Om emotionele redenen, zeker. 'Philips is licht, en licht is Philips. Edison vond de gloeilamp uit, maar Philips was er meteen bij om het octrooi te kopen.' Nu dreigt het einde van Philips, vreest hij.

Maar hij heeft ook minder emotionele argumenten. Dat Philips nu al toestemming krijgt om een hele divisie af te splitsen terwijl niets bekend is over koper of prijs, vindt hij onbegrijpelijk. 'Ze hebben een open mandaat gekregen. Ze kunnen doen wat ze willen.'

Ook Pieter van Saane stemde tegen. Voor hem is Philips letterlijk erfgoed: hij heeft zijn pakket aandelen geërfd. En zijn dochter, die mee is op deze historisch aandeelhoudersvergadering, zal ze op haar beurt weer erven, denkt hij. 'Een beetje Hollands bedrijf is altijd goed.' En je ziet hoe het met Douwe Egberts afliep. En met grote delen van DSM. Allemaal in buitenlandse handen gekomen.

Afscheid van je roots

Maar zelfs onder de kleine aandeelhouders stemde een groot deel voor splitsing. Bram van den Berge, schipperstruidrager uit Waalre: 'Ik heb jarenlang gewerkt bij NatLab, de researchafdeling van Philips. Afsplitsen, dat heeft Philips altijd al gedaan. Met ASML, met NXP. Dat is voor die bedrijven heel goed geweest.'

Maar je afscheid nemen van je roots? Van den Berge: 'De lampenfabriek was de startmotor. Als je motor draait, heb je geen startmotor meer nodig.' Splitsing was logisch, want synergie tussen lampen en medische apparaten is er niet. Emoties? 'Ach, zoals je een oud foto-album bekijkt.'

Holger Weeda van BNP Paribas zegt blij te zijn met dit 'historisch moment', dat neerkomt op de rekensom 'de som der delen is meer dan het geheel'. Maar hij had wel een voorstel: 'Als het concern eenderde kleiner wordt, kan de beloning van het bestuur ook eenderde lager.' De suggestie werd vriendelijk glimlachend genegeerd: dat speelt pas bij de feitelijke splitsing.

98 procent

Dat zal pas ergens volgend jaar zijn. Misschien krijgt het bedrijf een eigen beursnotering, misschien wordt het verkocht aan een investeerder; daarover valt nog niets te zeggen. Analisten verwachten dat het bedrijf 9 miljard euro kan opleveren, maar het bestuur zegt er niets over.

Bestuursvoorzitter Van Houten had voor het nationale gevoel nog wel een paar pleisters meegenomen. Philips Lighting zal, als het volgend jaar wordt afgesplitst, een Nederlands bedrijf blijven. Zelfs als het aan een buitenlandse investeerder zou worden verkocht. Met hoofdkantoor in Eindhoven. En hoe dat bedrijf ook zal heten: het zal de merknaam Philips blijven dragen. Maar mocht Lighting naar de beurs worden gebracht, dan wil hij niet toezeggen dat dat de Amsterdamse beurs zal zijn.

President-commissaris Van der Veer sloot de discussie plichtmatig af: 'Het is natuurlijk een moeilijke beslissing. Niet om het licht uit te doen, maar juist om het aan te laten.' En enkele seconden later: 'Voorstel aangenomen.' Met 98 procent van de stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden