Zondagsruis

Het was de opening van het radiojournaal: het aantal supermarkten dat zondags open is, stijgt explosief. Driehonderd zijn het er, structureel....

De onderliggende boodschap: een overheid die de zondagsopening aan banden wil leggen, is een sukkel. Zo’n beleid scheelt veel omzet, meent de koepelorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). Omzetverlies kost ook banen, berekende het Platform Detailhandel Nederland: vijftien- tot twintigduizend.

Op basis van de Winkeltijdenwet mogen winkels twaalf zondagen per jaar open zijn. In gemeenten met ‘substantieel toerisme’ kunnen gemeentebesturen meer zondagen aanwijzen. Die toeristische uitzondering is uit de hand gelopen. In honderden gemeenten zijn supermarkten elke zondag open. Tijd voor paal en perk, is in het regeerakkoord afgesproken, onder druk van het geloof: zondagsrust en zo.

Winkeliers en winkelend Nederland willen geen zondagsbeperking, blijkt uit een enquête van het EFMI, een kennisinstituut voor de voedingssector. Consumenten vinden dat supermarkten en gemeenten zelf over zondagsopenstelling moeten kunnen beslissen.

Gemeenten, supermarkten en belangenverenigingen als VNG en CBL willen dat de overheid haar plannen terugdraait vanwege inkomstenderving.

Maar hoe zeker is die omzetdaling als supermarkten op zondag minder vaak open mogen? Dat wordt toch gecompenseerd met extra omzet door de week? Of eten en drinken mensen meer als winkels op zondag open zijn?

Het marktonderzoekbureau GfK beschikt over een representatief panel van zesduizend consumenten die dagelijks hun aankopen met een scanner bijhouden. Zo kan hun gedrag worden geanalyseerd.

Supermarkten behaalden in 2008 een omzet van 30 miljard euro, 3 miljard (bijna 10 procent) meer dan twee jaar terug. Vrijdag en zaterdag wordt de meeste omzet geboekt: bijna een kwart van de weekomzet.

De omzet op zondag is licht gestegen, van 0,3 procent van de weekomzet naar 0,8 procent, zegt GfK. In de Randstad ligt dit percentage hoger, in landelijke gebieden lager. Het gaat om 225 miljoen euro. De helft daarvan is een verschuiving van doordeweekse omzet naar de zondag, zegt GfK. De andere helft is nieuwe omzet. Althans voor de supermarken. Consumenten gaan op zondag minder vaak naar de speciaalzaak en naar de Chinees.

De precisie is in tienden van procenten. En dat op een groei van 10 procent? Valt dat niet binnen de foutenmarge van het consumentenpanel? GfK: ‘Dit is statistisch verantwoord.’

Twee jaar geleden evalueerde bureau B & A in opdracht van het ministerie van Economische Zaken de Winkeltijdenwet. Conclusie toen: ‘Verlenging van openingstijden leidt niet tot extra omzet. Op zondag wordt minder gekocht en meer gekeken.’

Broer Scholtens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden