Zoektocht joods geld gaat via Zweden

Het zoeken naar in de oorlog verdwenen joods geld en goud strekt zich, na Zwitserland, nu ook uit tot Zweden, Argentinië en Tsjechië....

Van onze verslaggever

Henk Strabbing

AMSTERDAM

Volgens het WJC kocht neutraal Zweden in de oorlog grote hoeveelheden goud van nazi-Duitsland. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Lena Hjelm-Wallen ontving Singer gisteren en verklaarde na de ontmoeting: 'Wij zullen helpen. Het WJC heeft geen eisen aan Zweden gesteld. We zullen begin december weer bijeen komen om over de taakstelling te praten en te beslissen hoe het moet worden gedaan.' Singer zelf gaf een persconferentie in Oslo en zei: 'Ja, we geloven dat er hier goud is. Anders zouden we niet zijn gekomen.'

Maar het Zweedse dagblad Dagens Nyheter berichtte gisteren dat de Riksbank nog maar heel kort geleden alle 188 ton goud in zijn kluizen had bestudeerd en geen aanwijzing had gevonden dat er iets uit nazi-Duitsland afkomstig was.

Afgelopen maandag en dinsdag kwamen in de Noorse hoofdstad Oslo ongeveer 150 leiders van joodse organisaties uit diverse landen bijeen onder auspiciën van het World Jewish Congress. WJC-directeur Elan Steinberg, die het onderzoek naar dossiers omtrent vermist joods bezit in de National Archives in Washington leidt, zei dat er informatie omtrent Zweden was opgedoken tijdens het eerder geopende onderzoek naar de handel en wandel van Zwitserse banken.

'Het gaat over honderden miljoenen dollars aan geroofd goud. Of het teruggegeven is of niet doet niet ter zake. Het werd witgewassen door de Zweden,' aldus de WJC-directeur. Onderzoekers komen tot de slotsom dat de Zweden moeten hebben geweten dat het gestolen was. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtten veel Noorse en Deense joden voor de Duitse bezetters naar het neutrale Zweden. Mogelijk brachten ook veel joden hun bezit in Zweden onder voordat ze naar de vernietigingskampen werden gestuurd.

Noorwegen kreeg uitgebreid lof toegezwaaid van het WJC omdat dit land na de eerste klachten dat de kleine joodse gemeenschap nooit enige compensatie had gekregen, meteen een onafhankelijke commissie had ingesteld die de kwestie onderzoekt.

In Buenos Aires kregen joodse onderzoekers deze week toegang tot belangrijke bankinformatie die teruggaat tot de Tweede Wereldoorlog. De Argentijnse Centrale Bank stelde het Simon Wiesenthal Centrum vijf dikke dossiers ter beschikking waarin gedetailleerd wordt bericht over fondsen die tussen 1939-1945 naar Argentinië zijn overgemaakt vanuit Zwitserland, Spanje en Portugal. In de Argentijnse joodse gemeenschap, een der grootste ter wereld, wordt algemeen aangenomen dat een deel van de grote rijkdom die geplunderd is van holocaust-slachtoffers in Argentinië is terechtgekomen. Het Argentinië van Perón was na de oorlog een berucht toevluchtsoord voor nazi-oorlogsmisdadigers.

Leden van de joodse gemeenschap in Slowakije beschuldigen de Tsjechische Nationale Bank ervan goud en edelstenen te bezitten die voor de holocaust aan Slowaakse joden toebehoorden. 'Wij hebben een volledig gedocumenteerde claim ingediend bij de Tsjechische Nationale Bank, maar ze hebben nog steeds niet geantwoord,' zei Joseph Weiss, holocaust-overlevende en directeur van de Slowaakse Unie van Joodse Gemeenschappen. Het zou om 'honderden kilo's' gaan, terwijl de Tsjechen eerder hebben toegegeven dat er misschien vijftig kilo aanwezig zou zijn in de bankkluizen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden