Zo word je financieel vrij(er)

Het begint met de vraag: wat heb je nu echt nodig?

Minder werken, eindelijk die droom najagen? Wie van weinig kan rondkomen, heeft alle vrijheid. Plus: zes tips voor financiële onafhankelijkheid.

Je hoeft niet veel te hebben om gelukkig te zijn. Foto Marcel van den Bergh

Toen Peter Adeney 30 jaar werd, was het zover: hij kon met pensioen. Om die stap te zetten, had de geboren Canadees geen miljoenenerfenis of beursgang van een hippe start-up nodig. Het enige wat de in Colorado woonachtige ict'er deed, was negen jaar lang werken en heel veel geld opzijzetten. Eind 2005 kon hij zijn huis afbetalen. Zijn spaargeld was dankzij eenvoudige beleggingen opgelopen tot 600 duizend dollar. Adeney, zijn vrouw en hun zoon verklaarden zichzelf 'financieel onafhankelijk'.

'Mr FOB'

Sindsdien zit hij allerminst stil. Maar zijn dagen puur uit financiële noodzaak slijten op een saai kantoor, dat is er niet meer bij. Adenay doet alleen nog wat hij leuk vindt. Zoals een blog bijhouden: het immens populaire Mr. Money Mustache. Over de hele wereld proberen zogenoemde 'Mustachians' in zijn voetsporen te treden.

Zoals 'Mr FOB', de Brabander achter het Financieel Onafhankelijk Blog. Zijn echte naam wil de veertiger liever niet in de krant teruglezen - zijn werkgever weet niet van zijn voornemen om nog voor zijn 50ste met pensioen te gaan. 'Ik word gewoon heel moe van het continue gehijg en geren', legt hij uit. 'Daar wil ik uit stappen.' Niet dat hij staat de popelen om achter de geraniums plaats te nemen. 'Maar ik wil zélf kunnen kiezen waarin ik mijn energie steek. Ik maak bijvoorbeeld graag meubels.'

Het begon allemaal een jaar of vijf geleden, vertelt hij. 'We zijn toen groter gaan wonen. Dat bracht me gek genoeg helemaal niet wat ik ervan had verwacht. Ondertussen nam binnen mijn bedrijf de werkdruk toe. Ik had het gevoel geen grip meer te hebben op mijn leven.' Op zoek naar de nooduitgang kwam hij Je geld of je leven tegen. Het boek uit de jaren negentig van zelfbenoemde 'vrekken' Hanneke van Veen en Rob van Eeden bleek een eyeopener, 'ook al is het op een aantal punten verouderd'.

Sindsdien houden zijn vrouw en hij de hand op de knip. Op onregelmatige basis ontmoet hij geestverwanten uit Nederland en België om tips mee uit te wisselen. Maar liefst 60 procent van het inkomen wordt gespaard en belegd. En ze overwegen, naar het voorbeeld van de vooral in Amerika populaire tiny house movement, om weer veel kleiner (en energieneutraal) te gaan wonen.

De fuik

Het is en blijft een mysterie: een goed salaris zou financiële vrijheid moeten bieden. In plaats daarvan gebeurt vaak het omgekeerde. Hoe meer we verdienen, hoe minder er overblijft. Net als bij een fuik gaat erin zwemmen - meer uitgeven, groter wonen - vanzelf. Maar eruit komen, om minder te kunnen werken en eindelijk die droom na te jagen, blijkt vrijwel onmogelijk.

Toch kan het, stellen ook Ruben Bres en Marieke Keizerwaard uit Leiden. Samen met hun twee jonge dochters zijn ze nooit echt in de fuik gezwommen. In plaats daarvan zet het stel een flink deel van het salaris opzij. Maar niet om over een paar jaar met pensioen te gaan. 'Ik wil niet eindeloos sparen voor later, maar gewoon nu al relaxed kunnen leven, met veel vrije tijd', verklaart Bres. Dat biedt vrijheid. 'We kunnen minstens een jaar rondkomen van ons spaargeld. Ik heb een superleuke baan, maar stel dat ik ervan zou balen, dan weerhoudt niets mij ervan te stoppen.'

Fuck you money, noemen ze dat in de Verenigde Staten. Een reserve die je in staat stelt ook eens 'nee' te verkopen aan de baas. Waar anderen stevig moeten plannen om dat geld bij elkaar te sparen, gaat het Bres en Keizerwaard vrij makkelijk af, bekennen ze. 'Op eten en goed gereedschap besparen we niet. Voor de rest hebben we nauwelijks nieuwe spullen. Daar hebben we ook geen ruimte voor: we wonen in een goedkope flat en zijn veel op onze volkstuin.' Bres denkt even na, en lacht dan: 'Dat is trouwens nog een voordeel. Een groot huis vult zich vanzelf met meubels en apparaten die tijd én geld kosten.'

Niet over rozen

Hoe eenvoudig dat ook klinkt, de weg naar financiële onafhankelijkheid gaat zeker niet altijd over rozen. Het grootste bezwaar: je hoeft niet rijk te zijn om veel te sparen, maar met een inkomen (ver) onder modaal wordt het wel heel erg lastig.

Daarnaast zijn er politieke dilemma's. Ga je voor de allergoedkoopste boodschappen, kleding of energie, of vind je het belangrijker om groen en fair trade te consumeren? Ook beleggen levert discussies op. Blogger Mr FOB stopt zijn geld in een aantal 'passieve' indexfondsen - sparen levert immers niks meer op. Bres en Keizerwaard hebben ondanks het hogere rendement liever niets te maken met de financiële wereld.

En Mr. Money Mustache? Die zweert bij beleggen. Maar eigenlijk hoeft hij zich over zulke kwesties allang niet meer druk te maken. Volgens een artikel in The New Yorker levert zijn blog, met 750 duizend unieke bezoekers per maand, hem inmiddels zo'n 4 ton per jaar op. Geld waarvan hij zelf zegt dat hij het ooit allemaal gaat weggeven. Tot die tijd spaart hij vrolijk verder.

Zes geboden voor financiële onafhankelijkheid

1. Ontschulden

Betaal een eventuele hypotheek zo veel mogelijk af, ga desnoods kleiner wonen en vergeet ook niet eventuele andere kredieten, zoals bij Wehkamp.

2. Maak een plan

Haal het financiële lek boven water door al uw uitgaven in kaart te brengen. Sites als wijzeringeldzaken.nl/ rekenhulpen/zelf-sparen-voor-je-pensioen helpen je uitrekenen hoeveel je vervolgens moet sparen voor jouw doel.

3. Leef beneden je stand

Room met een automatische overboeking richting spaarrekening je salaris af.

4. Dring de vaste lasten terug

Wie isoleert, zonnepanelen op het dak legt of het tv-abonnement de deur uit doet, bespaart dubbel. Je houdt nu elke maand meer over én hebt straks minder geld nodig om van rond te komen.

5. Houd het simpel

Probeer dicht bij je werk te wonen, dat scheelt tijd, brandstof en afhaalmaaltijden. Stop met het uitbesteden van je leven, van schoonmaker tot kant-en-klare kinderfeestjes.

6. Ga financieel vasten

Dwing jezelf aan het einde van elke maand een paar dagen nul euro uit te geven. Ideaal om de restjes in de koelkast weg te werken.

Meer over