ColumnPeter de Waard

Zitten er bij de ECB nog christenen, moslims of heidenen?

Schuldkwijtschelding is een prachtige deugd. Elke zeven jaar − het sabbatjaar − zouden de schulden van de allerarmsten moeten worden kwijtgescholden, zo staat in het Oude Testament. En elke 49 jaar (7x7) zou er een jubeljaar − een rustjaar − moeten worden gevierd waar de armsten weer terugkrijgen wat ze hebben moeten opgeven. De Koran noemt kwijtschelding een vorm van liefdadigheid die leidt tot vergeving van de zonden van de schuldeiser. Al in het oude Athene was het een deugd.

In de 20ste eeuw zijn herhaaldelijk schulden kwijtgescholden, bijvoorbeeld aan Duitsland vanwege de ongehoorde herstelbetalingen na de wereldoorlogen, of aan de Latijns-Amerikaanse landen in de jaren tachtig.

David Sassoli, de Italiaanse voorzitter van het Europees Parlement, suggereerde vorige week dat de Europese Centrale Bank de schulden van eurolanden zou moeten kwijtschelden. Zoals bekend koopt die elke maand miljarden aan schulden op die de lidstaten momenteel maken vanwege de coronacrisis. Na de coronacrisis zou daar een streep door moeten worden gehaald. Christenen, moslims en heidenen zouden allemaal voor moeten zijn.

Dit jaar loopt de schuld van Griekenland op tot 207 procent van het bruto binnenlands product (bbp) − het bedrag dat alle Grieken in een jaar verdienen. Toen de Griekse overheidsschuld vier jaar geleden tot 170 procent steeg, werd die officieel door het IMF als ‘onhoudbaar’ gedefinieerd. Nu komt de Italiaanse schuld ook in die buurt. Volgens prognoses zal die uitkomen op 159,6 procent van het bbp. En dat stijgt nog jarenlang verder.

Pas in 2025 zouden landen erover kunnen gaan denken de schulden te verminderen, als tenminste nieuwe rampspoed uitblijft. In totaal hebben de eurolanden nu een schuld van 11 duizend miljard euro. Dat is meer dan 100 procent van het bbp, terwijl ooit was afgesproken dat geen enkel land meer dan 60 procent schuld zou mogen hebben.

Omdat alle eurolanden − op Griekenland en Italië na die nog enkele tienden van procenten aan rente betalen − geld toekrijgen op hun staatsschuld, is het behapbaar. En dat is te danken aan de ECB die nu al ongeveer eenderde van die schulden heeft opgekocht. Van de Duitse schuld is bijna 600 miljard in handen van de ECB, van de Franse bijna 500 miljard, van de Italiaanse 400 miljard, de Spaanse 300 miljard en van de Nederlandse 120 miljard. Dat lijkt de ECB tot sint-juttemis te willen vasthouden.

Dan kan de ECB ze net zo goed kwijtschelden. Daar zou ze zelf niet slechter van worden, omdat het eindeloos nieuw geld kan blijven scheppen. Maar president Lagarde zei vorige week dat niemand die illusie moet hebben. ‘Daar ga ik niet eens over nadenken. Dat is volledig in strijd met het Verdrag.’

Maar verdragen kunnen worden aangepast, zeker als de nood aan de man komt en de euro tenonder dreigt te gaan.

Dan komen misschien oude deugden weer bovendrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden