Zin in bietjes? Oogst ze zelf bij de boer

Burgers met een boerenhart konden al een appelboom adopteren, of een koe in de wei. Boer en Buur gaat een stap verder in de samenwerking tussen burgers en boeren: deelnemers aan dit project kunnen meewerken aan het boerenbedrijf en er zelfs in beleggen....

Aan de rand van Wageningen ligt de Nieuwe Ronde, een boerderij waar klanten zelf kunnen oogsten. 150 huishoudens hebben een jaarabonnement van 162 euro bij Klaas Nijhof. Daarvoor kunnen ze biologische groenten, kruiden en klein fruit meenemen. Het bloemenabonnement komt op 58 euro jaarlijks. Er zijn op de anderhalve hectare zo’n veertig groenten te halen.

‘We vertrouwen dat mensen hun redelijke aandeel nemen’, zegt Nijhof plechtig. ‘Sommige klanten komen eens in de week in het oogstseizoen, anderen dagelijks. Ik ga niet controleren hoeveel ze meenemen, dat is hun verantwoordelijkheid. Maar het blijft natuurlijk ook niet onopgemerkt als iemand er met de halve oogst vandoor zou willen gaan, omdat er altijd wel iemand in de tuin is.’

Wensen en ideeën zijn welkom. Zo heeft de tuinder extra aardbeibedden ingezaaid en zijn er groene asperges in overvloed. Favoriet zijn ook bieten, kapucijners en doperwten.

Nijhof, afgestudeerd in de tropische landbouw in Wageningen en daarna jaren werkzaam in Soedan en de Filipijnen, viert dit jaar het tienjarig jubileum van de Nieuwe Ronde.

Klanten voelen zich betrokken bij het bedrijf, zegt Nijhof. ‘Bovendien ben ik niet zomaar de tuinman. Mensen willen dat het mij ook goed gaat. Drie jaar na de start vonden ze zelfs dat ik te weinig verdiende (nu 17 duizend euro per jaar) en ze verhoogden op eigen initiatief het oogstabonnement.’

De zelfoogst slaat aan. De laatste anderhalf jaar hebben Boxmeer, Den Bosch en Leuven hun eigen groententuinen.

Boer en Buur ontwikkelde meer varianten op de geijkte landbouw, zoals de Henricushoeve in Beneden-Leeuwen, een bouwwerk dat oogt als een hooiberg. Henk Hoefnagel maakte de constructie samen met tbs’ers die een dagje buiten mochten werken. Na enkele ontsnappingen elders in het land, mag Hoefnagel niet meer met deze gevangenen werken – het verlof staat op de helling – en dat gaat hem zeer aan het hart.

Ook dit boerenbedrijf biedt burgers mogelijkheden tot participatie. Eind 2006 bedacht Hoefnagels dat er wel eens zonnepanelen op het dak van de varkensstal geplaatst konden worden. Hij financiert die nu met geld van particulieren.

Wie 250 euro betaalt, krijgt vijf jaar een waardebon van 50 euro en kan daarvoor vlees of groente op de Henricushoeve kopen. Hoefnagel heeft honderd buren nodig om de investering van 25 duizend euro te kunnen doen.

‘Eerst wilde ik de dubbele inleg vragen voor tien jaar, maar mensen willen zich niet voor zo lang vastleggen.’

Een derde project is ’t Paradijs. Aan de rand van Barneveld staat een gemengd agrarisch, biologisch bedrijf waar autistische kinderen, alzheimer- en borderlinepatiënten van alles doen. Ze verzorgen dieren, melken koeien, plukken aardbeien en ontdoen eieren van stro.

In deze gemeenschap is voor veel mensen plaats. Ongeveer zestig (vijftig vrijwilligers en tien in vaste dienst) plooien de activiteiten zo dat alle betrokkenen zich op hun plek voelen. Eigenaren IJsbrand en Caroline Snoey willen maatschappelijk ondernemen. ‘Duurzame bedrijven beroepen zich vaak op triple P: people, profit, planet. Meestal komt het runnen van het bedrijf op de eerste plaats en houdt men zijdelings rekening met mensen en milieu. Wij vinden ze alle drie even belangrijk’, zegt IJsbrand Snoey.

Hij denkt er nu zelfs over de stichting om te zetten in een coöperatie. ‘Ik wil de boerderij delen. Een consequentie is dat mensen ook mogen meebeslissen over investeringen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden