Zijn woningcorporaties winstmachines geworden?

Hoog tijd voor een huurverlaging

Terwijl veel sociale huurders het water aan de lippen staat, hebben woningcorporaties de afgelopen jaren winsten behaald waar superinvesteerder Warren Buffett jaloers op zou zijn. 23 procent, dat was in 2015 en 2016 de gemiddelde jaarlijkse winstmarge van de 350 woningcorporaties, berekende de Woonbond. Hoog tijd voor een huurverlaging, vindt de belangenbehartiger van huurders.

De Boel, appartementencomplex aan de Boelelaan. Het flatgebouw is van sociale huurwoning naar vrije sector gegaan. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

23 procent winst per jaar, hoe kan dat?

Vooral door gestegen huren, stelt de Woonbond. In 2012 betaalden huurders gemiddeld 457 euro per maand voor een sociale huurwoning, vijf jaar later 535 euro. Deze stijging is deels te verklaren doordat de huren sinds 2013 harder mogen stijgen dan de inflatie. De extra huuropbrengsten tellen lekker op, terwijl de kosten die woningcorporaties maakten voor hun 2,1 miljoen sociale huurwoningen veel minder hard stegen, zegt Bastiaan van Perlo van de Woonbond. De winsten steken schril af tegen het feit dat de meeste mensen hun inkomens zagen stagneren en soms zelfs dalen, vindt Van Perlo. 'Een half miljoen huurders heeft moeite de huur en hun levensonderhoud te betalen en dat aantal is de afgelopen jaren flink gestegen', verwijst hij naar Nibud-cijfers.

Zijn de woningcorporaties dus winstmachines?

Bij die stelling van de Woonbond passen wel wat nuances. Dat de huren de afgelopen jaren flink zijn gestegen is deels een gevolg van de verhuurdersheffing, de belasting die corporaties sinds 2013 moeten betalen over de verhuur van hun sociale huurwoningen, zegt Max Norder, voorzitter van vereniging van woningcorporaties Aedes. Dat geld moest ergens vandaan komen, dus draaiden de huurders uiteindelijk op voor de belasting in de vorm van extra gestegen huren.

En 'winst' is in dit geval een ongelukkige term, vindt Norder. Het is niet alsof het geld van de corporaties verdwijnt naar een Zwitserse bankrekening of een mojito's slurpende aandeelhouder op een Caribisch strand. 'Ik vind het verhaal van de Woonbond erg kortzichtig. Een woningcorporatie is geen bedrijf, maar een stichting waar elke euro ten goede komt aan de huurders.'

De corporaties hebben de extra huuropbrengsten de afgelopen jaren gebruikt om hun spaarpot te vullen, legt Norder uit. Dit geld gebruiken ze de komende jaren om nieuwe sociale huurwoningen te bouwen en oude woningen duurzamer te maken. 'We zijn het er allemaal over eens dat er te weinig sociale huurwoningen zijn. Daarom verdubbelen we de komende jaren het aantal nieuwe woningen, van 17 duizend per jaar naar 34 duizend in 2020. Daarvoor moet je wel geld hebben.'

Hetzelfde geldt voor de verduurzaming van oude woningen - denk aan betere isolatie en schonere energie. De Zwijndrechtse woningcorporatie Woonkracht10 bijvoorbeeld wil zijn 11 duizend woningen in 2035 gasloos maken en in 2050 CO2-neutraal, vertelt voorzitter Erwin Zwijnenburg. 'Voor Woonkracht10 alleen al gaat dat 200 miljoen euro kosten.' Van deze investeringen profiteren sociale huurders uiteindelijk ook, in de vorm van een lagere energierekening, zegt Norder.

De Woonbond zal toch ook niet tegen verduurzaming en nieuwbouw zijn?

Zeker niet, zegt Van Perlo van de Woonbond. 'We moeten ook investeren in nieuwe en duurzame woningen, dat is alleen maar goed. Maar dan nog blijft er geld over om de huren te verlagen. Als een groot deel van je huurders niet meer rond kan komen, zul je toch iets moeten doen.'

Van Perlo wijst op cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken, waaruit blijkt dat de meeste sociale huurders inmiddels meer woonlasten betalen per vierkante meter dan mensen met een koopwoning. Dat komt niet alleen door de gestegen huren, maar ook door het belastingvoordeel van kopers in de vorm van hypotheekrenteaftrek. Alleen sociale huurders met huurtoeslag - tot een inkomensgrens van 22 duizend euro - zijn voordeliger uit dan kopers.

Maar de 10 procent huurverlaging waarvoor de Woonbond pleit, gaat die er komen?

10 procent is 'niet realistisch', denkt Norder. Maar hij ziet ook wel dat veel huurders het water aan de lippen staat. 'Daarom laten veel corporaties hun huren de laatste tijd niet harder stijgen dan de inflatie, terwijl dat wel mag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.