Zijn robots weer vele lichtjaren weg?

De kwestie

Robots zijn net buitenaardse wezens. Ze zijn met dezelfde vliegende schotel waarmee ze werden gezien weer in het oneindige heelal verdwenen.

Het is vijf jaar geleden dat een banenapocalyps werd voorspeld door robotisering en digitalisering. Toen was de werkloosheid in Nederland 8,3 procent. De Oxford Martin School publiceerde een rapport waarin werd voorspeld dat de helft van de huidige banen in 2030 niet meer zou bestaan. The Economist, het kerkboek van de elite, zette er een stempel van goedkeuring op, waarna geen nieuwsrubriek er nog omheen kon.

Ineens was er het besef dat computers, 3D-printers en robots niet alleen fabrieken, boekwinkels en postboden weg zouden concurreren, maar ook auto’s zouden gaan besturen, diagnoses stellen, operaties uitvoeren en huizen bouwen.

Tegelijkertijd verscheen het geruchtmakende boek The Second Machine Age van Erik Brynjolfsson en Andrew McAfee van het Massachusetts Institute of Technology. Hierin werd gezegd dat machines behalve met ons werk ook met onze kennis aan de haal zouden gaan. De New York Times-columnisten Thomas Friedman en David Brooks predikten hun onheil onder de titel ‘Mensen zijn steeds minder nodig’.

Futurologen voorspelden: in 2030 gaat de laatste ongeschoolde werknemer met pensioen, in 2040 krijgt de laatste hoogopgeleide werknemer een gouden handdruk. En in 2050 zal de állerlaatste topwetenschapper zich aan zijn hobby’s kunnen gaan wijden.

De inmiddels overleden Stephen Hawking waarschuwde zelfs dat kunstmatige intelligentie de mensheid deze eeuw nog zou kunnen vernietigen. Klimaatverandering en betaalbaarheid van pensioenen waren ineens futiliteiten.

Het is nog geen 2030, laat staan dat de 21ste eeuw voorbij is. De werkloosheid in Nederland is echter gehalveerd in plaats van opgelopen. De Oeso concludeerde deze week dat robots niet de helft, maar slechts 14 procent van de banen zullen laten verdwijnen. In Nederland is dat nog lager. ‘Nederland is robotproof’, kopte Het Financieele Dagblad.

In plaats van dat de 5-urige werkdag dichterbij is gekomen, is de pensioengerechtigde leeftijd verhoogd tot 67 jaar. We werken meer en langer dan ooit en nog zijn er in de zorg, het onderwijs en bij de politie nijpende tekorten. Veel beroepen zijn niet zo eenvoudig door machines te vervangen als eerder werd gedacht, ook al worden computers volgens de Wet van Moore elke twee jaar twee keer zo slim.

Patiënten in ziekenhuizen willen geen robot naast hun bed, maar een mens die empathie toont bij de vraag hoe het met ze gaat. Zelfrijdende auto’s zijn dodelijke projectielen. Soms wil je iemand van de bank spreken in plaats van een TAN-code in te moeten vullen. En de postbode is een welkome gast in een tijd dat niemand ongevraagd achterom komt voor een praatje.

De robots zijn weer vele lichtjaren weg.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.