Column De kwestie

Zijn rijke landen ook het minst corrupt?

Als je ergens de klok op gelijk kan zetten, is dat de armste landen ook de meest corrupte landen zijn en de rijkste landen de minst corrupte zijn.

Vandaag publiceert denktank Transparancy International voor de 24ste keer de jaarlijkse corruptieranglijst. Nederland zal bij de minst corrupte landen staan ondanks de witwasaffaires van ING, de lopende rechtszaak tegen een topaccountant van KPMG, de omkooppoging van Mammoet en vele aannemers en de sjoemelzaken rond VVD-politici. Maar na vandaag heeft Nederland dankzij Transparancy International weer een even schone ziel als een katholieke moordenaar na de biecht bij de bisschop.

Over de kosten van corruptie bestaan wereldwijd geen goede berekeningen, alleen wilde schattingen, die lopen van 1 tot 5 procent van het wereldbbp. Het wereldbbp is 75 biljoen dollar. Als 3 procent daarvan naar corruptie gaat is dat een bedrag van 2,3 biljoen dollar.

Het is gemakkelijk om dat allemaal op conto van bananenrepublieken, Russische oligarchen en Arabische oliestaatjes te zetten. Het zijn met name Westerse financiële instellingen (Deutsche Bank, UBS, Barclays,Credit Suisse), die na de crisis bij zoveel fraudezaken betrokken waren en miljardenboetes opgelegd kregen. Daartoe behoorden ook Rabo en ING.

Transparency International baseert zich op enquêtes onder zakenmensen, experts en journalisten. Het vermoeden is dat daarbij de dagelijkse zonden worden overbelicht en de doodzonden onderbelicht. Er is veel meer ergernis over de kleine corruptie een politie-agent die een boete in de eigen zak steekt of de 1.000 euro smeergeld om een handtekening van een ambtenaar te krijgen dan over de multinational die een belastingfaciliteit lostroggelt met een copieus diner.

De mate van corruptie heeft veel te doen met perceptie. Dat erkent Transparancy International ook, niet voor niets wordt gesproken van Corruptie Percepties Index, maar dat neemt niet weg dat de index een eigen leven is gaan leiden. De index heeft grote invloed op de ontwikkelingssteun aan veel landen. Landen met een slechte index krijgen vaak veel minder hulp. En ook investeerders worden daardoor huiverig.

Als de kosten van corruptie ook in de EU 3 procent van het bbp (18,8 biljoen dollar) zou zijn, zou dat 540miljard dollar moeten zijn. Maar de Europese Commissie schat op grond van de index van Transparency International, de kosten zelf op 136 miljard dollar (120 miljard euro), veel lager dan gemiddeld.

Volgens de in 2016 verschenen studie van het Europese Parlement The Cost of Non-Europe in the area of Organised Crime and Corruption In-Depth Analysis kost corruptie de Europese economie tussen de 200 en 1.000 miljard dollar per jaar. Dat is een veel minder exact bedrag, maar hoe dan ook hoger dan 120miljard euro per jaar.

Dankzij de index zijn vandaag de rijke zielen weer schoon en kan de EU zichzelf heilig verklaren.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden