Zijn multinationals ongrijpbaar voor de fiscus?

Hoe rijker iemand is hoe minder belastingen hij of zij betaalt. 's Werelds op een na rijkste man Warren Buffett zei een keer dat hij minder belasting betaalde dan zijn koffiejuffrouw. En dat geldt ook in het bedrijfsleven. Het mkb betaalt het volle pond, de grote multinationals kopen de aanslag af met een fooi - een zogenoemde tax-ruling.

Beeld afp

Google betaalt na een dergelijke schikking met de Britse fiscus 30 miljoen pond per jaar aan vennootschapsbelasting over een winst van 1 miljard pond die in dat land wordt gemaakt. Dat is jaarlijks 10 miljoen pond meer dan eerder is betaald. De belastingdruk voor de Amerikaanse multinational gaat daardoor van 2 naar 3 procent, terwijl het officiële Britse tarief 20 procent is. Ook Nederland gebruikt rulings om juridisch getouwtrek met multinationals te beperken.

Het heeft veel te maken met hypocrisie, zoals die ook in Nederland bestaat. Aan de ene kant wil een land multinationals paaien met cadeautjes om in hun land te investeren en banen te scheppen. Aan de andere kant roept het dat multinationals net als andere burgers en bedrijven hun deel moeten bijdragen aan de schatkist.

Alleen staan de overheden machteloos tegenover de juristen van multinationals die de hele wereld als speeltuin hebben. Behalve ingenieuze uitvinders en marketeers zijn de nieuwe multinationals (Apple, Google, Amazon, Starbucks) ook meesters in het bedenken van fiscale constructies als de double Irish with a Dutch sandwich. Dat leidt ertoe dat ze niet alleen weinig bijdragen aan de schatkist maar ook oneerlijk concurreren met lokale bedrijven.

Vooral de VS, die mondiaal gezien een relatief hoog vennootschapsbelastingtarief van 30 procent kennen, willen actie van de wereldgemeenschap. Afgelopen week besloot de Amerikaanse producent van koelsystemen en accu's Johnson Controls zich over te laten nemen door een Iers conglomeraat Tyco, omdat in Ierland maar 12,5 procent belasting hoeft te worden betaald.

G20 en OESO hebben voorstellen gedaan om er iets aan te doen. Maar niemand heeft nu eenmaal gezag over de Antillen, de Kaaiman-eilanden, Bermuda of zelfs Nederland met diens trustkantoren. Vorige week kwam de EU met een pakket richtlijnen. Afgezien van het feit dat ze meteen van twee kanten werden neergesabeld - de bedrijven vonden ze veel te ver gaan en de hulplobby niet ver genoeg - is twijfelachtig of ze veel zoden aan de dijk zullen zetten. Meer wetten leiden meestal tot meer mazen. Daarnaast durft niemand het voortouw te nemen uit angst het eigen vestigingsklimaat te bederven. Het is stukken gemakkelijker om samen met anderen te besluiten IS te bombarderen of op lange termijn de CO2-uitstoot te beperken dan mondiaal uniforme belastingregels uit te vaardigen.

Alleen de consument kan spreken met zijn portemonnee: geen koffie bij Starbucks meer drinken, g een producten online bij Amazon kopen, geen i-spullen van Apple betrekken en niet meer googlen.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.