ColumnKoen Haegens

Zijn het de buitenlandse experts die de huren willen verhogen, of hun Nederlandse fluisteraars?

null Beeld

Nederlandse vrouwen werken te weinig uren. Om de woningnood te bestrijden, moeten de prijzen in de vrije sector harder kunnen stijgen. En minder mensen horen in aanmerking te komen voor sociale verhuur. Was getekend: Oeso.

De denktank van vooral rijke landen presenteerde woensdagochtend zijn welgemeende adviezen voor de Nederlandse economie. De Oeso is niet de enige. Ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF) geeft elke twee jaar tops en tips. De Europese Commissie doet het zelfs elk jaar.

Wij, de media, schrijven vervolgens braaf wat de ‘internationale experts’ vinden. Dat onze pensioenen dringend hervorming behoeven. Verdere afbouw van de ­hypotheekrenteaftrek nodig is. Het kabinet niet te drastisch moet bezuinigen. Of, zoals hetzelfde IMF in de jaren negentig nog vond, dat er juist gesneden dient te worden in het minimumloon en het sociale vangnet. Waarop Nederlandse politici en columnisten met hetzelfde standpunt triomfantelijk ‘zie je wel!’ roepen.

Wat van ver komt, smaakt nu eenmaal gezaghebbend. Toch vraag ik me af hoe ‘buitenlands’ onderzoeken als die van het IMF en de Oeso werkelijk zijn. Het helpt om een blik achter de schermen te werpen. Zo’n rapport wordt doorgaans opgesteld door een klein team dat de hele wereld over reist. Geen domme mensen. Vaak economen. Maar hoeveel tijd hebben ze nou om zich in één land te verdiepen? Dus spreken ze in de weinige dagen dat ze hier zijn met zo veel mogelijk Nederlandse experts. Ze bezoeken het Centraal Plan­bureau en De Nederlandsche Bank. Praten met ambtenaren op ministeries, met academici en soms ook een grote bank. En ze gaan langs bij werk­gevers en een vakbond. Desnoods online, vanwege de ­coronacrisis.

De recepten die hier uit rollen, zijn niet onomstreden. Linkse critici hebben organisaties als de Oeso en het IMF jarenlang weggezet als bevooroordeeld. Neoliberale boemannen die van buitenaf landen dwingen de mantra’s van de ‘Washington Consensus’ over te nemen: bezuinig, privatiseer, dereguleer.

Inmiddels begin ik te vermoeden dat het anders ligt. Misschien zijn dit soort beleidsaanbevelingen wel veel Nederlandser dan we denken. De missies van de technocraten hebben in dat geval nog het meeste weg van een echoput. Hoofdrolspelers zijn niet de buitenlandse delegaties, maar hun binnenlandse gesprekspartners.

Degenen die het slim weten te spelen, roepen vol overtuiging hun eigen wensenlijst in de put. Om die maanden later terug te horen in de vorm van een lijvig rapport. Niet van de zoveelste belangengroep die het nog te vormen kabinet om miljarden smeekt. Die zijn bij voorbaat verdacht. Maar opgesteld door een gezaghebbende autoriteit van verre. Een die schijnbaar boven de kijvende polder staat. De Oeso vindt het ook!

Cynisch? Eerder realistisch, zou ik zeggen. De analyses van de Oeso-adviseurs kunnen nog altijd de moeite waard zijn om aan te horen. Maar er is niks mis mee om tegelijkertijd een nieuwsgierige blik over hun schouder te werpen, om te zien wat daarachter gebeurt. Zoals in dit geval: welke Nederlandse clubs zouden er gepleit hebben voor zoiets politiek controversieels als het los­laten van de huren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden