Zijn elektrische auto's onveilig?

Het dodelijke ongeval met een elektrische Tesla Model S leidde woensdag tot veel vragen over de veiligheid, omdat hulpverleners bang waren te worden geëlektrocuteerd. Zijn elektrische auto's onveiliger?

Medewerkers van Tesla gaat voorzichtig te werk rond de plek waar een Tesla tegen een boom knalde. Bij het ongeluk met de elektrische auto kwam de bestuurder van de auto om het levenBeeld anp

Had de chauffeur het ongeluk überhaupt kunnen overleven?

De Model S is met zeker 155 kilometer per uur tegen een boom geknald, maakte Tesla gisteren bekend. Geen enkele auto is ontworpen om de energie te kunnen absorberen die vrijkomt bij een dergelijke botsing, zegt Richard Schram, technisch manager bij EuroNCAP, de Europese organisatie die botsproeven uitvoert om te bepalen hoe veilig nieuwe personenauto's zijn.

EuroNCAP laat bij de zogenoemde Offset Deformable Barrier test auto's botsen bij 64 kilometer per uur. Dat is volgens Schram vergelijkbaar met een frontale botsing tussen twee auto's op een provinciale weg. Bij een klap als deze komen enorme krachten vrij: zijspiegels knakken om als strosprietjes en onderdelen vliegen soms van de auto. Moderne auto's kunnen zo'n botsing aan, inzittenden hebben een goede overlevingskans.

De hoeveelheid energie die door de auto geabsorbeerd moet worden, stijgt echter kwadratisch met de snelheid. Bij 155 kilometer per uur is de hoeveelheid energie die vrijkomt daardoor niet 2,5 keer zo hoog als bij de standaardtest, maar bijna zes keer. 'Om dat te kunnen opvangen, had de kreukelzone daarom zes keer zo lang moeten zijn', aldus Schram. Het is volgens hem daarom bijna onmogelijk zo'n botsing te overleven, zelfs voor auto's die de maximale vijf sterren halen in de EuroNCAP-testen, zoals de Model S in 2014.

Brandweer aan het werk rond het ongeluk met de TeslaBeeld anp

Er ontstond brand. Gevaarlijk.

Zeker. Al is het niet verwonderlijk dat ook de hoofdaccu in de bodem van de auto beschadigd is geraakt. Doordat stukken zijn afgebroken, konden kortsluiting en oververhitting ontstaan en brand uitbreken.

Een brand in de hoofdaccu van de Model S kan tot 24 uur duren, en daarbij kunnen giftige dampen vrijkomen als koolmonoxide, zwavelzuur, nikkel en kobalt, meldt Tesla in zijn Handleiding Noodsituaties. Gelukkig is blussen relatief eenvoudig. 'Met water, water en nog eens water', zegt een woordvoerster. Door te koelen dooft het vuur, al moet de brandweer wel blijven controleren of door de kortsluiting niet opnieuw oververhitting optreedt. 'Temperatuur speelt een essentiële rol bij de (in)stabiliteit van Li-ion accu's', zegt hoogleraar Peter Notten Energy Materials and Devices van de TU Eindhoven. 'Dus ik kan me voorstellen dat koelen van levensbelang is.'

AutoPilot stond uit

Op het moment van het ongeval bestuurde de automobilist de Tesla Model S zelf. De AutoPilot, die van dit model een semi-zelfstandig rijdende auto maakt, was dus niet ingeschakeld. Dat is voor Tesla goed nieuws, omdat AutoPilot na een dodelijk ongeval eerder dit jaar onder vuur is komen te liggen. In mei kwam in Amerika een 40-jarige man om het leven toen hijzelf en AutoPilot een afslaande vrachtwagen over het hoofd zagen. Tesla werd daarop verweten bij zijn gebruikers te hoge verwachtingen te hebben gewekt van de mogelijkheden van AutoPilot. Het concern heeft onlangs een update van het systeem aangekondigd.

Ondanks de nare afloop voor de bestuurder, laat de crash zien dat een elektrische auto niet onveiliger hoeft te zijn dan een conventionele auto. Hoewel de brandstoftank van benzineauto's en diesels meestal zeer goed beschermd boven de achteras ligt (dit deel van de verongelukte Tesla was goeddeels intact), bestaat de kans dat een leiding of de tank bij de geweldige klap was gescheurd en er benzine over de hete uitlaat of motordelen was gelopen. Een gewone auto had dus ook heel goed in brand kunnen vliegen.

Hulpverleners vreesden elektrocutie. Was die angst terecht?

Ja, zegt Notten. 'Het lijkt me een terechte vrees omdat de vermogens en spanningen van de batterijen erg groot zijn.' De hoogleraar zegt al lang geleden te hebben gepleit om calamiteitenpersoneel gedegen op te leiden. Hulpverleners en de toegesnelde brandweer vreesden terecht te worden geëlektrocuteerd omdat de beveiligingssystemen door de crash de spanning mogelijk niet konden uitschakelen. Daardoor had de carrosserie van de auto onder hoogspanning van 400 volt kunnen staan, bevestigt Tesla. Bij een 'gewoon' ongeval bestaat dit gevaar niet.

Kan de accu niet ontladen worden?

Dat is zo goed als onmogelijk vanwege de enorme hoeveelheid energie die in de hoofdaccu opgeslagen ligt. Een volledig opgeladen accu van een Tesla Model S bevat net zo veel stroom als een gemiddeld gezin in ruim negen dagen verbruikt. Die hoeveelheid energie tap je niet zomaar af.

Wel zitten in sommige elektrische auto's condensatoren, kleine toestellen die in korte tijd veel elektrische energie kunnen opslaan en afgeven. Ze worden gebruikt om stroom die door de elektromotoren wordt opgewekt tijdens het remmen op te slaan, die vervolgens wordt gebruikt bij het optrekken. Het duurt bij een crash meestal een paar minuten voor deze condensatoren ontladen zijn. Daarna is het gevaar van elektrocutie door de condensatoren verdwenen. In de Model S zitten voor zover bekend niet van dit soort grote condensatoren.

Beeld anp

Is de ophef over veiligheid terecht?

Hoogleraar Notten is ervan overtuigd dat de veiligheid van elektrische auto's groot is. 'Publicitair gaat nu alle aandacht hiernaar uit, maar de vraag is of dat altijd terecht is. In dit geval reed de bestuurder waarschijnlijk veel te hard. Hadden we dezelfde kritische vragen ook gesteld als het ongeluk was gebeurd met een conventionele auto? Het antwoord is waarschijnlijk nee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden