Column Peter de Waard

Zijn banken soms ook sadomasochisten?

Het is een vorm van financieel sado-masochisme. Gemiddeld heeft ING zo’n 50 miljard aan overvloedige liquiditeiten bij de Europese Centrale Bank (ECB) geparkeerd. Hierover krijgt de bank al sinds 2014 geen rente meer. Het moet 0,4 procent betalen – een negatieve rente. Dat is per jaar een kostenpost van 200 miljoen euro.

Het is even slikken. Maar het zijn in bankenland ook surrealistische tijden, hoewel op de opiniepagina van de Volkskrant donderdag wat anders werd betoogd. Volgende week zal de ECB vrijwel zeker besluiten die negatieve rente verder te verhogen – of de gewone rente te verlagen (ook taalkundig is de verwarring compleet) – tot minus 0,5 procent. Dat betekent dat ING nog eens 50 miljoen euro extra kwijt is op dit saldo.

Daardoor komt het moment dichterbij dat de banken dit ook aan de klanten moeten doorgeven. Nu sponsoren ze hun spaarders. Die krijgen ten koste van mensen die geld lenen nog altijd 0,02 procent op hun spaartegoed.

Ralph Hamers, de baas van ING, heeft bij de publicatie van de kwartaalcijfers al een balletje opgegooid dat het zo niet verder kan. ‘Ga je negatieve rente rekenen op spaargeld of zijn er andere manieren om te compenseren? Dit is onbekend territorium’, zei hij. Iedereen viel over hem heen, want ING maakt grote winsten en Hamers is al niet de populairste bankier van het land.

Het lijkt dom van de banken om geld tegen een negatief percentage weg te zetten bij de Europese Centrale Bank. Er is nog wel degelijk iets met het uitlenen van geld te verdienen. Zo wordt op hypotheken nog een redelijke marge gemaakt, hoewel ook daar de rentes kelderen.

Maar dergelijke alternatieven zijn niet voorhanden. ING moet volgens het eigen risicoprofiel 50 miljard euro direct beschikbaar hebben, voor het geval morgen een bankrun begint. Het enige wat de bank zou kunnen doen, is het geld in coupures van 20 tot 500 euro op te nemen en in een kluis te leggen. Maar dat zou ook niet kosteloos zijn.

ING zou het geld wel kunnen parkeren bij een andere centrale bank –  bijvoorbeeld de Bank of England of de Fed –  maar dan loopt het een wisselkoersrisico. En dat kan nog veel meer geld kosten. ING zou ook met de overvloedige liquiditeiten naar andere banken kunnen gaan, maar dan verschuift de bank het probleem. Alle banken moeten nu eenmaal liquiditeiten aanhouden. Gezamenlijk hebben de banken 1.850miljard euro bij de ECB staan.

Sinds de invoering van de negatieve rentes hebben banken al 22,9miljard aan rente toe betaald op de tegoeden bij de ECB. In nog slechts een enkel geval hebben ze dat doorberekend aan de rekeninghouders. ‘Wat je niet wil, is dat mensen geld uit het bancaire systeem gaan halen en in hun sok stoppen. Dat is veel onwenselijker dan dat er goed voor gezorgd wordt door een bank’, zei Wiebe Draijer van de Rabo.

Soms zijn banken idealistisch en pijnigen ze zichzelf uit angst dat de klanten domme dingen doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden