Zeug moet minder biggen werpen

Staatssecretaris Van Dam reageert op biggensterfte

Staatssecretaris Van Dam van Landbouw wil dat er een einde komt aan de stijging van het aantal biggen dat een varken per worp op de wereld zet. Dat laat hij weten nadat Varkens in Nood aan de bel had getrokken omdat steeds meer biggen in de eerste weken na hun geboorte sterven.

Beeld Kees van de Veen

Volgens Varkens in Nood komt dat onder meer doordat er steeds meer biggen per worp worden geboren.

Hans Baaij, directeur van Varkens in Nood, zegt dat er in 2015 gemiddeld per worp 15,6 biggen ter wereld kwamen, waarvan er een al dood is bij geboorte. Nog eens 13,8 procent sterft binnen enkele weken.

Zowel het aantal varkens per worp als het percentage dat binnen enkele weken sterft, stijgt al jaren. In 2000 leverde de gemiddelde worp nog maar 11,4 levende biggen op, dus dat aantal is sindsdien met 26 procent gestegen.

Veel biggen komen al zwakjes ter wereld. Dat komt omdat zij met zoveel komen en omdat ze zijn gefokt op mager vlees, terwijl een varken van nature vet moet zijn om gezond te zijn. De zwakste biggen slagen er niet in aan de speen te komen en verhongeren, of worden doodgedrukt door de andere biggen dan wel door de zeug. Vele worden ook ziek en sterven, of worden doodgeslagen door de boer. Andere boeren stoppen een of twee biggen in een couveuse.

Volgens Baaij moet het aantal biggen per worp drastisch omlaag, liefst naar tien of minder. 'Met die aantallen van nu heeft een zeug vaak meer biggen dan spenen.' Het is niet ongebruikelijk dat een zeug zestien spenen heeft. Het probleem van het tekort aan spenen lost zich vanzelf op door de sterfte. Veel boeren halen ook biggen weg bij de ene zeug en leggen ze bij een andere. Staatssecretaris Van Dam vindt dat geen goede zaak. Hij vindt dat het afgelopen moet zijn met de toename van het aantal biggen per worp. 'Uitgangspunt is dat biggen bij hun eigen moeder kunnen drinken', laat hij weten.

Volgens Hans Baaij zijn er in 2008 afspraken gemaakt tussen het ministerie van Landbouw (nu Economische Zaken) en de varkenshouderij om de sterfte terug te dringen, maar daar is niet veel van terechtgekomen. Hij vindt dat het ministerie de sector tot de orde moet roepen.

Beter Leven Keurmerk

Baaij vindt ook dat het Beter Leven Keurmerk moet worden ingezet. Het keurmerk, het zogenaamde sterrensysteem, is een initiatief van de Dierenbescherming om diervriendelijker geproduceerd vlees in de schappen te krijgen. Het zou moeten eisen dat het aantal biggen per worp afneemt, en zou ook normen moeten stellen voor de biggensterfte.

Maar de woordvoerder van de Dierenbescherming 'ziet dat niet gebeuren'. Te ingewikkeld, zegt hij. Zo krijgen biologische varkens in het keurmerksysteem vier sterren. Maar bij biologische varkens ligt de biggensterfte veel hoger. In die boerderijen wordt met dezelfde varkensrassen gewerkt, maar de beesten hebben meer bewegingsvrijheid. En omdat ze gezonder zijn, werpen ze nog meer biggen. Gevolg is dat ze veel vaker hun eigen biggen dooddrukken (rond 30 procent meer sterfte).

Beeld Marcel van den Bergh

'Trendbreukcriteria'

Maar aan het keurmerk zouden wel enkele 'trendbreukcriteria' kunnen worden toegevoegd. Zo zou de groei van het aantal biggen per worp kunnen worden verlaagd, denkt de Dierenbescherming.

Volgens Robert Hoste van het landbouwonderzoeksinstituut LEI is de groei van het aantal biggen per worp een uitvloeisel van de moordende concurrentie in Europa. Toch is verlaging van het geboortetal wel mogelijk, bijvoorbeeld binnen het Beter Leven Keurmerk. 'Als de consument er meer voor wil betalen, dan zou het kunnen', zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.