Zelfstandige moet op zoek naar verzekering

Een op de tien zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) raakt arbeidsongeschikt, maar vaak is hij niet verzekerd. Te duur en te ingewikkeld, luidt de klacht. Toch kan het wel, als je op zoek gaat.

Van onze medewerker Miranda Schoutsen

Hoewel schattingen uiteenlopen telt Nederland volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek momenteel 750 duizend zelfstandigen zonder personeel (zzp). En dat aantal neemt dagelijks toe. CDA en PvdA uitten onlangs weer hun zorgen over de financiële kwetsbaarheid van deze groeiende groep. Meer dan de helft van de zzp’ers is niet verzekerd tegen risico’s als ziekte, arbeidsongeschiktheid en overlijden.

Zo ook Jan Plevier (43). Hij startte drie jaar geleden als zelfstandig adviseur voor arbeidsverhoudingen maar sloot pas onlangs een arbeidsongeschiktheidsverzekering af. ‘De premies zijn zo fors. Als je net begint als zelfstandig ondernemer is het toch zaak eerst wat omzet te genereren. Dan is het hopen dat je even geen pech hebt en arbeidsongeschikt raakt.’

Een op de tien zelfstandigen heeft die pech wel. Vandaar dat Norbert Bakker van Topic Partners, een verzekeringsadviseur die zich richt op ondernemers, altijd zegt: ‘Arbeidsongeschiktheid en overlijden, dat zijn risico’s die je direct bij de start moet afdekken.’ Maar volgens veel zzp’ers zijn de mogelijkheden daartoe te beperkt, nodeloos ingewikkeld en te duur.

‘De regering roept de bevolking op tot ondernemerschap’, zegt zzp’er Plevier, ‘maar dan moet je wel de juiste voorwaarden scheppen. De faciliteiten om financiële risico’s af te dekken zijn nu niet toereikend. De huidige zzp’er realiseert met zijn activiteiten een beduidend lagere omzet dan veel grotere ondernemers waarvoor wel allerlei fiscale regelingen bestaan.’

Onzin, vindt verzekeringsadviseur Bakker. Ook zzp’ers kunnen de belangrijkste financiële risico’s redelijk goed afdekken. Een zzp’er moet net als elke andere ondernemer de moeite nemen zich goed te laten informeren. Zo realiseren starters zich vaak niet dat na het afscheid van de vaste baan ook het verzekerde nabestaandenpensioen vervalt. ‘En een arbeidsongeschiktheidsrisico is zonder twijfel de duurste verzekering voor de zelfstandige’, erkent Bakker. ‘Maar goedkopere alternatieven bieden gewoon een minder goede dekking.’

Premies van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zijn ondermeer afhankelijk van leeftijd, uitkeringsduur, mate van arbeidsongeschiktheid en verzekerd bedrag. Een beginnende zzp’er betaalt al gauw enkele honderden euro’s per maand, een premie die oploopt naarmate de leeftijd vordert. Inmiddels zijn er ook wat goedkopere alternatieven voor handen, onder meer via belangenorganisaties als ZZP Nederland. Opties als een beperkte uitkeringsduur of het slechts verzekeren van ongeschiktheid voor passende arbeid, drukken de premie aanzienlijk. En vakbond FNV biedt sinds een kort voor enkele tientjes per maand een basisverzekering die zich richt op overbrugging van de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid.

Er is niets mis mee om te beginnen met een basisverzekering voor de ergste calamiteiten, vindt Bakker. ‘Iets is beter dan niets. Zolang mensen zich maar bewust zijn van de voorwaarden en de risico’s die niet zijn afgedekt.’

Veel goedkopere verzekeringen kennen volgens Bakker een beperkte duur of sluiten een heel scala aan aandoeningen uit. Toch is er veel belangstelling voor een verzekering zonder franje. In nog geen twee maanden tijd meldden zich ongeveer tweeduizend zelfstandigen voor de basisverzekering van vakbond FNV, die overigens geen medische aandoeningen uitsluit.

Ook het relatief onbekende UWV-vangnet kent geen medische uitsluiting. Deze regeling maakt het voor starters met een ziekte mogelijk de arbeidsongeschiktheidsverzekering tijdens het dienstverband zelf voort te zetten. Bakker zou graag meer aandacht willen voor deze regeling waarvoor zelfstandig ondernemers zich binnen dertien weken na de start moeten melden. Deelname aan het UWV-vangnet is wel vrij prijzig.

Ook de veelgehoorde klacht dat verzekeraars een te lange wachttijd hanteren voordat ze tot uitkering overgaan is volgens Bakker niet gegrond. ‘Zelf heb ik gekozen voor een verzekering met een wachttijd van zes maanden. Het risico van kortdurende arbeidsongeschiktheid kan ik zelf wel dragen. Ik adviseer ondernemers juist om de wachttijd te verlengen zodra dat maar even kan, dat scheelt een hoop premie.’

Veel zzp’ers vertrouwen in het geval van nood liever op de eigen reserves of een erfenis. Is dat niet veel voordeliger dan een dure verzekering? ‘Natuurlijk, een verzekering is alleen nodig voor extreme calamiteiten waarvan de gevolgen te groot zijn om die zelf te dragen’, geeft Bakker toe.

Volgens de verzekeringadviseur hoeft een beginnende zzp’er zich niet zoveel zorgen te maken over het financiële risico van ouderdom, ofwel het opbouwen van pensioen. Dat kan via een lijfrenteverzekering, sparen bij een bank en het opbouwen van een zogenoemde fiscale oudedagsreserve. In dat laatste geval wordt een deel van de winst gereserveerd om die later te gebruiken voor een lijfrente. ‘Maar je kunt daarmee wachten totdat je de liquide middelen ervoor hebt’, legt Bakker uit.

Bakker zet zijn vraagtekens bij de roep om een collectieve pensioenvoorziening voor zzp’ers. ‘Zo’n voorziening is, afgezien van de benodigde wetswijzigingen, wel tegen lagere kosten te realiseren. Maar een pensioenfonds kent geen ruimte voor individuele wensen. Een ondernemer kan bijvoorbeeld ieder jaar opnieuw bepalen of hij iets wil reserveren. Als deelnemer aan een pensioenfonds ligt dat vast.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden