Zeeziek? Fixeer je blik níet op de horizon!

Doodziek kun je worden van de golvende zee. Maar hoe word je zeeziek? En wat doe je ertegen? Bezoekers van Volkskrantreizen.nl geven oorzaken én remedies....

Over één ding zijn tipgevers op de website het in elk geval eens: zeeziek zijn is een verschrikking. Niets is erger dan het misselijkmakende gevoel van zeeziek worden, terwijl je weet dat je nog minstens een aantal weken op zee zult moeten blijven. Je voelt je letterlijk doodziek. Niet voor niets worden zeezieken soms vastgeklonken aan het schip, uit angst voor wanhopige sprongen overboord en gevaarlijke uitglijpartijen.

Maar hoe word je zeeziek? En wat doe je ertegen? Volgens de ‘bescheiden’ informatie van Willem word je het doordat je ogen anders reageren dan je hersenen. ‘Het is net als in een auto. Als je leest terwijl je op een bochtige weg rijdt, beweeg je anders dan je ogen waarnemen. Je lichaam probeert dat aan te passen, via je evenwichtsorgaan.’

Ook Frederik Kruls weet zeker dat zeeziekte wordt veroorzaakt door een verstoring van datzelfde orgaan, midden in je oor. Joris is nog iets specifieker: ‘Doordat de achtste hersenzenuw – die over je spijsverteringsorganen gaat – langs je evenwichtsorgaan loopt, raken je maag en darmen bij desoriëntatie geprikkeld.’

Jelle vult aan dat die desoriëntatie bij zelfs de meest ervaren zeeman tot zeeziekte kan leiden.

Je evenwichtsorgaan dus. Om precies te zijn: een conflict in de samenwerking tussen het evenwichtsorgaan, je ogen en de proprioreceptie, oftewel het stelsel van sensoren in spieren, pezen in gewrichten. Althans, dat is de oorzaak volgens dokter Paul van Eecken, specialist op het gebied van zeeziekte (‘een bewegingsziekte ofwel kinetose’) en verbonden aan het Sint-Lucas ziekenhuis in Gent. Van Eecken: ‘Op een boot registreren je evenwichtsorgaan en de proprioreceptoren een complexe beweging, maar je ogen niet. Passagier en boot zijn immers samen in beweging.’ Door die gebrekkige coördinatie raakt je lichaam volgens Van Eecken zo in de war dat je misselijk wordt, angstig en bezweet.

Maar, minstens zo belangrijk als de oorzaak, is de vraag: wat doe je ertegen? De adviezen zijn nogal verschillend. Met stip op 1: Buitenlucht. Aan dek blijven en over zee staren (Jan V.N.), en met je ogen de bewegingen van het schip blijven volgen (Peter van der Wurf).

Ook gember schijnt te helpen, liefst een theelepel versgeraspte, volgens Frederik Kruls. En in de categorie ‘drastische maatregelen’ heeft Henk nog wel een suggestie: ‘Bereid een mix van rum en valium. Ik weet niet meer hoe lang ik geslapen heb, maar toen ik wakker werd, was het over.’

Zelfs op muzikaal gebied zijn er adviezen: ‘Heel hard Bleke Lena van Raymond van het ’t Groenewoud zingen op het achterdek’ (Henny van den Boomen), of Desert Rose van Sting hard op repeat (Hanneke Tutupoly). ‘Misschien geeft de gedachte aan de woestijn extra troost op zee?’

Natuurlijk, voorkomen is beter dan genezen. Voordat je de boot op stapt, neem je dus twee jenever en witbrood, raadt Dizzy aan. En allerlei pillen worden genoemd. Stugeron 15 bleek na onderzoek het meest effectief, volgens bezoeker Rob Zwagerman. Maar het belangrijkst:ga niet met een lege maag aan boord. Hoewel je ook weer niet te veel en te vet moeten eten, schrijft Marius.

Dokter Van Eecken raadt een energierijke maaltijd voor vertrek aan. ‘Maar ook weer niet te vet.’ Verder: 'Mijd alcohol, nicotine, koolzuur en koffie. Zorg dat je goed slaapt en kijk op het schip in de vaarrichting. Maar niet op de horizon fixeren, je moet juist de bewegingen van het schip volgen.

Mocht je alsnog zeeziek worden, blijf dan zo veel mogelijk buiten, adviseert Van Eecken. Moet je per se binnen zijn, ga dan met de ogen gesloten op een zo rustig mogelijke plek liggen. ‘En niet drinken, maar zoute koekjes eten om het maagzuur te absorberen.’

Medicijnen helpen volgens Van Eecken wel, maar eerder om klachten te onderdrukken dan om ze te voorkomen. Geen overbodige luxe: alles liever dan kotsen over de reling.

Pieter Sabel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden