De Israëlische Eliane Khoury studeerde aan de TU Delft en heeft een bedrijf in Schiedam, VFA Solutions, gespecialiseerd in luchtzuivering.
De Israëlische Eliane Khoury studeerde aan de TU Delft en heeft een bedrijf in Schiedam, VFA Solutions, gespecialiseerd in luchtzuivering. © Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ze vinden hier werk of liefde: buitenlandse studenten blijven vaker plakken in Nederland

Veel meer studenten uit het buitenland dan verwacht blijven in Nederland. Ze vinden hier werk, of hun grote liefde. En Nederland heeft er baat bij, want ze vullen gaten op de arbeidsmarkt. Toch blijft de taal vaak een obstakel.

Van de buitenlanders die in Nederland studeren vestigt een veel groter aantal zich permanent in Nederland dan eerder gedacht. Zo'n vier op de tien buitenlandse hbo- en wo-studenten (38 procent) wonen vijf jaar na hun afstuderen nog steeds in Nederland. Dat blijkt uit een dinsdag verschenen studie van het Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationalisering van het onderwijs. Tot nu toe ging de overheid ervan uit dat ongeveer een op de vijf (19 procent) in Nederland bleef 'plakken'.

'De eerdere schatting was gebaseerd op één afstudeerlichting en één meetmoment', zegt Anne Lutgerink, woordvoerder van Nuffic. 'Ditmaal hebben we CBS-gegevens over de drie afstudeerjaren 2007, 2008 en 2009 geanalyseerd en deze buitenlandse studenten tot zeven jaar na hun afstuderen gevolgd. Dat geeft een betrouwbaarder beeld.' Waarschijnlijk is het aandeel buitenlandse studenten dat in Nederland blijft de laatste jaren ook echt toegenomen, omdat blijven aantrekkelijker is gemaakt, aldus Lutgerink. Zo is de regeling 'zoekjaar hoogopgeleiden' versoepeld. Buitenlanders die net afgestudeerd zijn, kunnen met een verlengd visum gedurende een oriëntatiejaar op zoek gaan naar een baan in Nederland.

164 nationaliteiten

Veel blijvers zijn werkzaam in de gezondheidszorg en de techniek, bedrijfstakken waarin krapte heerst op de arbeidsmarkt

Het aantal buitenlandse studenten in Nederland is de afgelopen tien jaar verdubbeld naar 80.000. Ook wordt die groep steeds diverser. Zo'n 164 nationaliteiten uit met name Europa en Azië zijn momenteel aangeschoven in de collegebanken. Nederland is vooral populair onder Duitsers en Chinezen, maar ook het aantal studenten uit Zuid- en Oost-Europa en uit andere Aziatische landen neemt toe. Chinese, Indonesische, Poolse en Belgische afgestudeerden blijven relatief het langst plakken, zo blijkt uit het onderzoek.

Driekwart van de blijvers is in loondienst, een onbekend aantal begon een eigen onderneming of werd promovendus. Veel blijvers zijn werkzaam in de gezondheidszorg en de techniek, bedrijfstakken waarin krapte heerst op de arbeidsmarkt. Maar ook academische instellingen zijn in trek. De meeste buitenlandse oud-studenten die zich langdurig in Nederland vestigen, blijven omdat ze hier werken, al blijven anderen omdat ze 'de liefde van hun leven' hebben gevonden, aldus Lutgerink. Een kwart van de buitenlandse oud-studenten blijft voorgoed in Nederland. Want, zo bleek uit eerder onderzoek, Nederland is in de ogen van de expat een fijn land om te wonen en te werken, met een prettig en sociaal leefklimaat. En Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen hebben een goede reputatie in het buitenland, aldus de Holland Alumni Barometer (2011).

Grote steden

Lang niet alle regelingen zijn bekend onder studenten en werkgevers uit bijvoorbeeld het midden- en kleinbedrijf

Anne Lutgerink, woordvoerder Nuffic

De blijvers zijn vooral te vinden in de vier grote steden. Amsterdam is veruit de populairste woonplaats voor buitenlandse hoogopgeleiden, gevolgd door Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Ook Philips-stad Eindhoven, waar veel hoogtechnologische bedrijven gevestigd zijn, trekt buitenlandse oud-studenten aan. Maastricht, Delft en Wageningen zijn veel minder in trek, terwijl dit wel steden zijn met een bovengemiddeld buitenlandse studentenpopulatie. Ook blijven studenten van buiten de Europese Economische Zone (EER) gemiddeld langer hangen dan EER-ingezetenen. Logisch, zegt Lutgerink: 'Zij hebben meer drempels overwonnen om naar Nederland te komen dan studenten uit de EER-zone. '

Nederland maakt graag werk van het aantrekken en behouden van buitenlands talent. Deze afgestudeerden kunnen eventuele tekorten op de arbeidsmarkt aanvullen en dragen bij aan de economische groei. 'Regelingen proberen dat ook te stimuleren', aldus Lutgerink. Zo mogen internationale studenten en onderzoekers sinds dit jaar tijdens hun studie een bedrijfje opzetten of stage lopen. Voorheen mochten alleen studenten uit de EER-zone dat.

Dat wil niet zeggen dat internationaal talent hier in een gespreid bedje komt. 'Lang niet alle regelingen zijn bekend onder studenten en werkgevers uit bijvoorbeeld het midden- en kleinbedrijf', aldus Lutgerink. 'Instanties waar de student mee te maken krijgt, werken niet altijd even goed samen en het beleid per gemeente, regio of instantie verschilt nogal eens', aldus Lutgerink. Tot slot is veel overheidsinformatie alleen in het Nederlands beschikbaar. 'Taal blijft een barrière. Met de cursus 'survival-Nederlands', waar de meeste buitenlandse studenten bij aanvang van hun studie voor opteren, kun je het belastingstelsel nog niet begrijpen of een DigiD-aanvraag doen.'


Eliane Khoury (39)

Uit Israël, 14 jaar in Nederland. Studeerde biochemische technologie aan de TU Delft.

'Ik ben naar Nederland gekomen voor de liefde. We sloten een weddenschap met als inzet wie van ons tweeën moest verhuizen. Ik verloor en nu ben ik hier. Ik ben niet het type dat op de bank gaat zitten, dus ik ben meteen de taal gaan leren. Na een paar maanden had ik toestemming van de IND om met een studie te beginnen. Meteen na mijn afstuderen ben ik mijn eigen bedrijf begonnen in Schiedam. We maken luchtzuiveringsinstallaties, onder andere bij pluimveehouderij Kipster. Toen ik mijn bedrijf had opgericht, was het duidelijk dat ik hier zou blijven. Mijn man wilde nog wel naar Israël verhuizen, maar Nederland is veel meer een land waar iedereen welkom is. Er zijn meer kansen op de arbeidsmarkt, er zijn meer bedrijfstakken en Nederland is heel internationaal georiënteerd.'

Iryna Digtiarova (29)

Uit Oekraïne, 9 jaar in Nederland. Studeerde International Business and Management aan de Hanzehogeschool Groningen.

'Er was contact tussen een school in mijn geboortestad en de Hanzehogeschool, dus zo ben ik in Groningen terechtgekomen. De Hanzehogeschool had behoefte aan meer internationale studenten. 'Ik kan altijd nog teruggaan als Nederland niet bevalt', dacht ik. Na het behalen van mijn bachelor kreeg ik van de overheid hulp bij het zoeken naar een baan. Ik moest me dan wel meteen aanmelden. Toen ging de gedachte door mijn hoofd: teruggaan naar Oekraïne kan altijd nog. Inmiddels is het bijna tien jaar later. Ik heb bij Royal Haskoning DHV en ABN Amro gewerkt en inmiddels ben ik financieel projectadministrateur aan de TU Eindhoven. Ik vind het fijn dat in Nederland alles goed geregeld is.'

Petyo Georgiev (28)

Uit Bulgarije, 9 jaar in Nederland. Studeerde Finance & Investments aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

'Ik was van plan in Duitsland te gaan studeren tot ik erachter kwam dat Nederland veel meer te bieden heeft als het aankomt op een internationale omgeving. Ik heb eerst Business Administration aan de Hanzehogeschool in Groningen gestudeerd, daarna ben ik naar Rotterdam verhuisd. Tijdens mijn master kon ik al stage lopen en kwam ik erachter dat het heel prettig werken is in Nederland. Het salaris, de balans tussen werk en privé en het toekomstperspectief: het is allemaal goed. Sinds juli werk ik als cash manager bij Schoeller Allibert in Hoofddorp.'