Zalm: kosten van vergrijzing hoger door lagere rente

De vergrijzing gaat meer kosten dan eerder werd aangenomen. Minister Zalm van Financiën liet donderdag doorschemeren dat de langverwachte update van de studie van het Centraal Planbureau naar de kosten van de vergrijzing nog minder rooskleurig is dan de eerste versie van het onderzoek..

Van onze verslaggever Douwe Douwes

Zalm zei gisteren in Ahoy in Rotterdam dat hij ervan uitgaat dat het CPB in de nieuwe versie van het invloedrijke rapport met een veel lagere rente zal rekenen. Per saldo pakt dat negatief uit voor de overheidsfinanciën, aldus de minister.

De sommen van het CPB in 2000 waren gebaseerd op een reële rentestand van 4 procent. Dat is ver boven de interestvoet nu. Volgens Zalm zal de rente in de nieuwe versie van de studie – die voor begin 2006 op de agenda stond maar nog steeds op zich laat wachten – aanzienlijk lager zijn. Daardoor dalen weliswaar de uitgaven aan rente op de staatsschuld, maar nemen de inkomsten van de overheid nog veel sterker af. Een lagere rente heeft namelijk grote invloed op de pensioenfondsen en daarmee op de schatkist. Het gevolg kan zijn dat de pensioenaanspraken worden verlaagd – wat tot minder belastinginkomsten leidt – of dat meer pensioenpremies zullen worden betaald – wat meer belastingaftrek tot gevolg heeft.

De CPB-studie Ageing in the Netherlands uit 2000 was een uitvoerig onderzoek naar de financiële gevolgen van de vergrijzing. De belangrijkste aanbeveling was destijds het versneld aflossen van de staatsschuld om de kosten van een verouderende bevolking op te vangen.

Het rapport had een reeks ingrepen van het kabinet-Balkenende tot gevolg. De beperking van VUT en prepensioen, het nieuwe zorgstelsel, de nieuwe wet op de arbeidsongeschiktheid en de bijstandswet werden verdedigd door te wijzen op de gevaren van de vergrijzing.

De nodige commentatoren hebben overigens kritiek geleverd op die doemscenario’s. Volgens onder anderen CDA-coryfee Bert de Vries en PvdA’er Marcel van Dam worden de gevolgen van de vergrijzing veel te somber afgeschilderd.

Zalm sprak voor een zaal vol afgevaardigden uit de pensioenwereld. Die waren afgekomen op een symposium van ABN Amro naar aanleiding van de presentatie van het boek De vergrijzing leeft, een verzameling artikelen over dit hete hangijzer die door het PvdA-Kamerlid Frank Heemskerk en ABN Amro-topman Dolf van den Brink is samengesteld.

Een van de auteurs in de bundel van Heemskerk en Van den Brink, de econoom Bas Jacobs, schat dat de vergrijzing de collectieve lasten tot 2040 met 14 procent van het binnenlands product zal doen toenemen. Dat is veel meer dan waar de uitbouw van de sociale zekerheid in de jaren zeventig toe leidde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden