Zalm: Ik heb me gigantisch geërgerd aan al die slapjanussen van collega's

Midden in de eurostorm twijfelt Gerrit Zalm geen moment aan de eenheidsmunt. 'Hij mag zelfs wat zakken tegenover de dollar.'

Gerrit Zalm. © ANP

'Crisis? Welke eurocrisis? De euro staat er prima bij tegenover de dollar.' Op de 21ste verdieping van het ABN AMRO-hoofdkantoor in Amsterdam, waar Gerrit Zalm sinds twee jaar de scepter zwaait, is de eurocrisis plotsklaps ver weg. Over uw spaargeld hoeft zich geen zorgen te maken. 'Werkelijk niets aan de hand. Er is geen europrobleem!'

Zalm (59), als minister van Financiën tussen 1994-2007 volop betrokken bij de geboorte van de Europese eenheidsmunt, is niet te beroerd een fris geluid te laten horen terwijl al die financieel analisten kommer en kwel klagen over de euro. 'Het bijna-faillissement van Californië is toch ook geen dollarcrisis? Kom nou! Er is een groot probleem met de overheidsfinanciën van een paar eurolanden: Griekenland, Ierland en Portugal. Maar dat is echt iets anders dan een valutaprobleem. Dan zou je de euro in elkaar zien storten. Dat gebeurt niet, de euro houdt zich goed. Hij mag zelfs wat zakken tegenover de dollar.'

Zou u, gesteld voor de keuze, de euro opnieuw invoeren?
'Dat denk ik wel.'

Met dezelfde groep landen?
'Met de kennis van nu zou Griekenland er niet bij komen. Het land heeft zich destijds met vervalste statistieken de eurozone binnen gelogen.'

Vindt u net als uw voormalig staatssecretaris Vermeend dat Griekenland uit de eurozone moet stappen?
'Nee. Ik zou zo'n opmerking niet maken.'

Getuigt Vermeends analyse van financieel-economisch inzicht?
'In ieder geval van een ander inzicht dan ik heb. En dat van mezelf sla ik hoger aan.'

Waarom moet Griekenland de euro niet inleveren?
'Omdat het de Griekse problemen niet oplost. Het maakt de situatie nog ondraaglijker omdat de harde euroschuld wordt omgezet in zachte drachmen. Dan explodeert de schuldenberg. Athene kan vervolgens de munt devalueren, maar dat maakt de ellende alleen maar groter. Wie vertrouwt de Grieken dan nog? Griekenland moet zijn begroting op orde brengen. Dat is het enige dat werkt: belasting innen en bezuinigen.'

EU-president Van Rompuy klaagde onlangs dat de euro is verkocht als iets moois en de nadelen zijn verzwegen. Hij voelt zich belazerd door mensen als u.
'Van Rompuy was in de cruciale ­eurojaren minister van Begroting van België, hij wist van de hoed en rand. Niemand had echter voorzien dat we de grootste recessie zouden krijgen sinds de jaren twintig van de vorige eeuw. Zoals ook niemand had voorzien dat Duitsland en Frankrijk de eerste schenders van het Stabiliteitspact zouden zijn.'

Want de euro mag dan geen probleem zijn, acht jaar na dato is Zalm nog steeds woest over het verraad van Berlijn en Parijs. Dat de twee grootmachten in 2003 het Stabiliteitspact - dat strikte begrotingseisen stelt aan de eurolanden - kelderden, noemt hij 'de ernstigste aberratie uit de eurogeschiedenis'.

'Duitsland en Frankrijk stelden het pact buiten werking omdat hun financieringstekort de 3 procentsgrens overschreed. Dat was het ergste wat er kon gebeuren, er waren geen budgettaire spelregels meer. Het was een vrijbrief voor de andere eurolanden om het pact niet meer serieus te nemen. De financiële crisis heeft vervolgens zijn vernietigende werk gedaan. Landen die grote tekorten hadden opgebouwd, zitten nu aan de grond. Met dank aan Frankrijk en Duitsland.'

'Ik was de laatste der Mohikanen die zich tegen deze Frans-Duitse sabotage verzette. Maar ik werd overstemd, ik kreeg alleen steun van Finland, Oostenrijk en Spanje.'

U had kunnen dreigen met een veto tegen alles wat goed was voor Parijs en Berlijn.
'Dan krijg je vergelding op punten die voor ons van belang zijn. Het uitroepen van een totale oorlog is niet zinnig.'

Toch geen spijt dat u er toen niet met een Nigel de Jong-achtige karatetrap bent ingegaan?
(Bulderende lach.) 'Ik herinner me dat tijdens de cruciale vergadering met de EU-ministers van Financiën eerst Duitsland aan bod kwam. Ik ben toen bijzonder stevig van leer getrokken. Daarna was Frankrijk aan de beurt. Mijn Duitse collega Eichel vroeg me of ik Frankrijk net zo hard zou aanpakken. Na afloop vroeg ik hem: En? 'Heel goed', antwoordde Eichel. 'Maar tegen hen heb je niet geschreeuwd.' Dus nee, ik heb een rein geweten. Maar ik heb me gigantisch geërgerd aan al die slapjanussen van collega's die voor Duitsland en Frankrijk bogen.'

Lees het het hele interview in de Volkskrant
Volg de Volkskrant op Twitter

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.