Zal de werkloosheid ooit weer zo laag worden als in de 'gouden tijden'?

Voor het eerst sinds maart 2012 telt Nederland minder dan een half miljoen werklozen, maakte het CBS donderdag bekend. Een verrassing is dat niet: de werkloosheid daalt, een enkele hapering daargelaten, al bijna drie jaar achtereen. Maar daarmee is de werkgelegenheid nog lang niet op het niveau van de 'gouden tijden' in 2008. In augustus van dat jaar zaten slechts 310 duizend mensen zonder baan en was er hier en daar zelfs sprake van grote krapte op de arbeidsmarkt. Zal de werkloosheid ooit weer zo laag worden?

Beeld anp

Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS): 'Het Centraal Planbureau voorziet voor volgend jaar gelukkig een verdere daling van de werkloosheid, maar het getal 300duizend is nog ver weg. Daarvoor hebben we echt een paar jaar van hoogconjunctuur nodig. Doordat de arbeidsdeelname van 55-plussers en vrouwen nog stijgt, groeit de beroepsbevolking. Bij een gelijkblijvend werkloosheidspercentage groeit daardoor ook het aantal werklozen.'

Bas van der Klaauw, arbeidseconoom aan de Vrije Universiteit van Amsterdam: 'Als er geen rare dingen gebeuren, dan blijft de werkloosheid de komende tijd snel dalen. Ooit zullen we wel weer een periode van erg lage werkloosheid krijgen, maar geen idee wanneer die aanbreekt. Overigens is het risico op rare bewegingen momenteel best hoog. Geen idee wat de verkiezingen in Nederland gaan brengen. Wat gaat er gebeuren bij de verkiezingen in Duitsland en Frankrijk? Hoe ziet de EU er volgend jaar uit? En wat gebeurt er internationaal nog meer?'

Alfred Kleinknegt, emeritus hoogleraar economie van innovatie: 'Er zijn tegenstrijdige visies over hoe de economie zich verder ontwikkelt. Het Internationaal Monetair Fonds, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Wereldbank bijvoorbeeld waarschuwen voor tegenvallers. De snelle groei in landen als China en India normaliseert zich. De economieën daar blijven groeien, maar de groei zwakt af. Nederland is als exportland gevoelig voor dat soort ontwikkelingen. 'Het gaat nu vooral goed dankzij de lage rente waardoor bijvoorbeeld de huizenmarkt booming is en de Gamma's en Praxissen goed draaien. Maar in West-Europa, Japan en de Verenigde Staten is de productiviteitsgroei nog nooit zo laag geweest. We staren ons blind op de ict, maar Silicon Valley is uitgewerkt. Er zijn wat mogelijkheden in milieutechnologie, maar daar liggen geen kansen zoals de grote Googles die brachten. Bij lage groei valt er weinig te verdelen.'

Hans de Boer, voorzitter van werkgeverslobby VNO-NCW: 'De vooruitzichten worden beter. Wij denken dat het nog beter kan als de overheid meer investeert in innovatieve oplossingen voor de grote fundamentele opgaven van onze tijd, zoals klimaatverandering. Ik denk dat we in dat geval op termijn volledige werkgelegenheid zouden kunnen bereiken. Er blijft natuurlijk altijd een zeker niveau van werkloosheid, bijvoorbeeld tijdelijke werkloosheid door seizoensarbeid. Wanneer we de 300 duizend bereiken laat zich lastig exact voorspellen. Maar wij zijn ervan overtuigd dat iedereen die werk zoekt aan de slag kan de komende jaren, met dank aan de aantrekkende economie en de vergrijzing. Wel is er een 'matchingsprobleem' tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld met groepen in de bijstand en de arbeidsongeschiktheidsregeling WIA. Daarover willen we in de Sociaal Economische Raad concrete voorstellen indienen waar een nieuw kabinet iets mee kan. We hebben iedereen straks hard nodig en werk moet naar mensen toe kunnen komen. Werkgevers moeten dingen ook minder als een belemmering ervaren. Iedereen moet kunnen profiteren van de aantrekkende groei.'

Mariëtte Patijn, coördinator arbeidsvoorwaarden van vakbond FNV: 'Wij zijn blij dat het beter gaat met de economie en dat mensen aan het werk komen. Maar we moeten wel kijken naar wat er schuil gaat achter de kille cijfers van het CBS. Mensen merken pas iets van economisch herstel als ze een normaal contract krijgen. Als je moet rondkomen van kleine, rottige baantjes schiet dat niet op. Er zijn nog te veel mensen die in zo'n situatie zitten. Wij kunnen dus nog niet jubelen.'

Rob Witjes, hoofd arbeidsmarkt van uitkeringsinstantie UWV: 'Het gaat nog wel even duren voordat we terug zijn bij 300 duizend. Want nu de arbeidsmarkt aantrekt melden zich ook weer meer mensen voor een baan. Sinds december vorig jaar zijn er 156 duizend werkenden meer en 89 duizend werklozen minder. Dat is dus een stijging van het arbeidsaanbod van 67 duizend. Ik denk voorlopig in kleinere stappen: eerst maar eens terug tot de stand in 2009: onder de 400 duizend werklozen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden